احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
805
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
برگهاى آن كامل بيضى ، خشن بىكرك و رنگ سبز . گلهاى آن دوپايه . ميوهء آن به شكل چهار و پنج وجهى كوچك به قطر حدود يك سانتىمتر و پوشيده از غبارى قرمزرنگ است كه تارهايش غدهاى مىباشند . اين درخت در مناطق گرم عربستان ، حبشه ، هند ، سيلان و استراليا مىرويد . خواص درمانى : برگ و ميوهء آن را بجوشانيد و آب آن را بنوشيد . براى رفع سرماخوردگى نافع است ، در مورد بچههايى كه شبها بستر خود را خيس مىكنند مؤثر مىباشد . گرد قنبيل مشخصات : ميوهء قنبيل پوشيده از تارهاى غدهاى غبارى قرمزرنگ مىباشد ، اين تارها مركب از سلولهاى ترشحى هستند كه سلول انتهايى تار كمى برجسته است و در آن مواد ترشحى جمع مىشود كه اين گرد را از آن غدهها و تارها جدا مىكنند . گرد قنبيل قرمزرنگ و سنگين و تلخ است . تركيب شيميايى : مادهء عامل روتلرين - ايزوروتلرين - رزين - كمى اسانس - يك موم خواص درمانى : آن را بخوريد . مسهل قوى و ضد انگل است به خصوص در مورد انگل تيپورم و كرم كدو مخصوصا نوع بوترىسفال ، براى قطع خونريزى نافع است ، خاصيت ضد آبستنى دارد . تذكر : مصرف بيش از حد مجاز عكسالعمل شديد اسهالى ظاهر مىكند و حتما بايد طبق دستور پزشك مصرف شود . قطران گياهى نامهاى ديگر : پيكسليكيدا - پيتا - پيسااوريا - قطران نباتى . Coudron vegetal - Tar - Pitch . مشخصات : مواد رنگى و نيمه جامد ، خميرى است كه از تقطير خشك و يا از طريق ذغال كردن و به عبارت ديگر از احتراق ناقص چوب تنه و شاخههاى ضخيم عدهاى از درختان بهويژه درختان خانوادهء كاج بهدست مىآيد . قطرانى كه از طريق ذغال كردن و احتراق ناقص چوب بهدست مىآيد به رنگ سياه و نسبتا مايع است و قطرانى كه از تقطير خشك چوب بهدست مىآيد به رنگ روشن و چسبنده است . قطران بدستآمده را به مدت سه هفته به حالت سكون قرار مىدهند ، در اين مدت به سه قشر تقسيم مىشود . قشر تحتانى آن آب است و قشر ميانى آن مواد مخلوط با قطران و قشر فوقانى كه از همه سبكتر است روغن كاد مىباشد . روغن كاد را از روى آن برمىدارند بعد قطران را از آب جدا مىكنند . تركيب شيميايى : انواع كربورها - تعدادى اسيد از جمله اسيد استيك - انواع فنولها و استون و الكل متيليك .