احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
790
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
تذكر : براى حلق مضر است ، در اشخاص گرممزاج عكسالعمل شديد دارد و آب چشم و سوزش چشم و ورم چشم مىآورد ، براى افرادى كه ناراحتى شديد گوارشى و زخم معده دارند مضر است ، افرادى كه در خوردن فلفل سبز يا قرمز زيادهروى مىكنند يا استمرار مىورزند به ناراحتىهاى سختى مانند ماليخوليا ، وسواس ، جنون ، صرع ، تشنج ، زخم قسمتهاى مختلف دستگاه گوارش ، ورم كليه ، پاره شدن رگهاى داخل كبد يا كليه يا مثانه مبتلا مىگردند . گياه فلفل برّى نامهاى ديگر : فلفل - دلآشوب - پنجانگشت - اثلق - فنجكشت - ذو خمسة اوراق - فلفل كوهى . Gattilier - Poivre Sauvage - Agneau Chaste - Petit Poivre - Chaste tree - Agnus Castus - Monk's Pepper - Tree of Chastity مشخصات : گياهى است از خانوادهء Verbenceae ، درختچهء كوچكى است به بلندى دو متر با برگهاى زيبا و معطر به شكل پنجه و معمولا هر برگ متشكل است از پنج برگچهء بيضى باريك و از دو طرف نوكتيز كه همه از يك نقطه خارج مىشوند و از آن نقطه با دمبرگى به ساقه متصل مىگردند ، زير برگها پوشيده از كرك پنبهاى و روى آنها سبز روشن است . گلهاى آن آبى مايل به بنفش به شكل سنبله دراز در قسمت فوقانى درختچه و در انتهاى شاخهء گلدهنده قرار دارد ، طول گلآذين آن 10 - 5 سانتيمتر است . ميوهء آن شفت ، نيمخشك با نوك پهن و كركدار و دانهء آن تند و كمى تلخ و معطر است . و بوى آن شبيه به بوى فلفل مىباشد . اين درختچه بومى سواحل مديترانه ، آسياى صغير ، سواحل سوريه ، مصر ، اردن و قفقاز مىباشد و در ايران نيز در خراسان و در مناطق استپى كرج ، در تفرش ، قم ، خرمشهر ، شهبازان ، بيشه ، كازرون ، صالحآباد و احتمالا در بلوچستان مىرويد . تركيب شيميايى : مادهء هوموا و رينتين و اسانس در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - ده گرم از سرشاخههاى گلدار آن را دم كنيد و آب صافكردهء آن را بنوشيد . بادشكن و انرژىزا و ضدّ تشنج و ضدّ اختلالات عصبى و آرامكننده است . 2 - آن را بجوشانيد و آب صافكردهاش را به آب وان حمام اضافه كرده و در آن شستوشو كنيد . براى رفع سرماخوردگى نافع است ، براى رفع ورم مقعد و ورم رحم مفيد است . 3 - اگر از سرشاخههاى گلدار آن و برگ مو و كره مرهمى درست كنيد و بر موضع بماليد . براى نرم كردن و رفع سختى بيضهها نافع است .