احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
752
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
بيست دقيقه دم كنيد بعد آب صافكردهء آن را با قند شيرين سازيد و براى رفع بوى آن كمى اسانس بهارنارنج به آن اضافه كرده و هر صبح و شب يك قاشق مرباخورى بخوريد . سرفه را تسكين مىدهد ، براى رفع ناراحتىهاى گوارشى و رودهاى مفيد است . پوست ريشهء عرعر خواص درمانى : 1 - پنجاه گرم تازه و يا 100 گرم خشك آن را در يك ليتر آب جوش به مدت بيست دقيقه دم كنيد بعد آب آن را صاف و با قند شيرين سازيد ، براى بوى آن كمى اسانس بهارنارنج اضافه نموده و هر روز صبح و عصر هربار يك قاشق مرباخورى از آن را ميل كنيد . قابض و خنككننده است ، براى معالجهء اسهال خونى و قطع خونريزى و احتلام غير ارادى نافع است ، عروق را باز مىكند . 2 - چهل روز هر روز سه مثقال نيمكوبشدهء آن را بجوشانيد و آب صافكردهء آن را بنوشيد . تبهاى كهنه و مزمن را قطع مىكند . 3 - آن را در آب بخيسانيد بعد با فشار آب مغز ريشه را كشيده و يك قاشق مرباخورى از آن را بخوريد . براى قطع اسهال و دفع كرم كدو مفيد مىباشد . 4 - شستشو با آب جوشاندهء آن براى پاك كردن زخمهاى انگلى با خارش و جرب و تاولها مفيد است . عناب نامهاى ديگر : شيلانه - سيلانه - شيلانك - اونناف - زوزوب - سيبكوهى - آوننافدار - طبرخون - ارج - سنجد جيلان - سنجد گرگان - كندر . Jubube مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء Rhamnaceae ، درختى دارد كوتاه به بلندى 8 - 6 متر و بسيار مقاوم به خشكى و واريتههاى از آن تيغدار و واريتهاى بدون تيغ مىباشد . برگ آن كوچك ، متناوب و دندانهدار است . گلهاى آن كوچك به رنگ سبز روشن مايل به زرد و مجتمع در كنار برگهاست . ميوهء آن به رنگ قرمز و تخممرغى كه نوعى از آن به اندازهء خرما و نوعى ديگر به اندازهء فندق و طعم هر دو نوع كمى شيرين و لعابدار و داراى بوى ضعيفى است كه داراى يك هسته مانند هستهء سنجد مىباشد . اين درخت بومى مناطق گرمسير است كه در شمال آفريقا ، جنوب اروپا ، نواحى مديترانهاى و مناطق معتدل آسيا مىرويد ، در ايران در سواحل بحر خزر و دامنه نيل كوه در مينو دشت ، كوكلان گرگان ، در كردستان و سردشت ، در لرستان و بختيارى و در الموت و خراسان و بلوچستان و كرمان بهطور خودرو مىرويد . طبيعت آن : معتدل در حرارت و برودت و مايل به رطوبت است ، ابو على سينا آن را كمى سرد مىداند