احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
726
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
تخممرغى است . اين گياه در اراضى مردابى و آبهاى راكد و كنار نهرها خوب رشد مىكند . در اروپا و آسيا مىرويد ، در ايران در شمال بين رشت و لاهيجان در مردابها و كنار آب بندها بهطور خودرو مىرويد . تركيب شيميايى : مواد چرب و مانان - اسانسى داراى فلاندرن - مادهء فلاندرين - رزين - صمغ . خواص درمانى : 1 - پنج تا ده گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب صافكردهء آن را شش قسمت نموده و هر چهار ساعت يك قسمت از آن را بنوشيد كه در عرض بيست و چهار ساعت آن مقدار تمام شود . اشتهاآور است ، معرّق و مدرّ و قاعدهآور مىباشد ، براى درمان برونشيتهاى مزمن و سياهسرفه و تسكين سرفههاى مسلولين و درمان سل و آسم اثر محسوس دارد . 2 - يك تا دو گرم كوبيدهء آن را در مقدار كافى شربت ساده بريزيد و صبح و عصر بياشاميد و بهطور منظّم هر روز تا بهبودى كامل ادامه دهيد . براى درمان نزلهها و زكامهاى مزمن و برونشيت و سل مفيد است و اگر براى درمان سل مصرف شود پس از هشت روز مسلول احساس بهبودى مىكند . در اين حالت مشاهده مىشود كه اخلاط سينه بيمار كمشده و خروج آن آسان مىگردد ، تب بيمار كاهش يافته و يا به كلى قطع مىشود ، اشتهايش نيز برگشته و خواب او برقرار مىشود . شولموگرا نام ديگر : سوولمگرى . مشخصات : درختى است از خانوادهء آلوى هندى Flacourtiaceae ، به ارتفاع حدود پانزده متر . پوست تنهء درخت صاف و قهوهاى مايل به زرد است . برگهاى آن ساده بيضى باريك و دراز و نوك باريك به طول حدود بيست سانتيمتر و عرض حدود هفت سانتيمتر مىباشد . گلهاى نر و ماده روى دو پايهء جداگانه هستند . ميوهء آن در ابعاد يك نارنج به رنگ حنايى روشن است كه داخل آن چندين دانه قرار دارد ، دانهها در ابعاد دو تا سه در يك تا يك و نيم سانتىمتر با پوششى خشك و شكننده به رنگ خاكسترى تيره و صاف ، مغز دانه داراى آلبومين حجيم به رنگ قهوهاى قرمز است . اين درخت بومى جنگلهاى بنگلادش و شرق هندوستان است .