احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

67

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

گياه - اطريفل نام‌هاى ديگر : نفل الماء - برسيم الماء - شبدر آبى - شبدر باتلاقى . Trefle des marais - Trefle d'eau - Menyanthe trifolie - Menyanthe - Marsh - Tnefoil - Boy myrtle - Bogbean . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Gentianaceae ، چندساله به بلندى 60 - 20 سانتيمتر كه معمولا در استخرها و باتلاقها مىرويد . برگ‌هايى داراى سه برگچه و هر برگچه سبز خاكسترى و طعم تلخ و بيضى دارد . برگ با دمبرگ درازى به ساقه اتصال دارد ، گل‌هاى آن به رنگ سفيد مايل به صورتى در اطراف محور قسمت بالاى ساقهء گل‌دهنده در بهار ظاهر مىشوند . ريشهء نسبتا ضخيم و گره‌دار و ميوهء آن كپسول است كه تعداد زيادى دانه در آن قرار دارند . اين گياه در مناطق معتدل آسيا و اروپا مىرويد و از گياهان دارويى در چين و هند محسوب مىشود . در ايران تا به حال ديده نشده است . برگ اطريفل تركيب شيميايى : مادهء چرب - منگنز - نتريد - كولين - اينورتين - دوگليكوزيد به نامهاى ملياتين و منيانتين . خواص درمانى : يا مقدارى تازهء آن را بخوريد و يا نيم‌گرم خشك آن را در يك فنجان آب جوش دم كرده و آب صاف‌كردهء آن را بنوشيد . مسهل است ، ترشحات معده را افزايش مىدهد ، مقوى معده و نيروبخش است ، براى درمان نقرس ، رماتيسم ، استسقاء ، در موارد تب‌هاى نوبه‌اى ، كمى ويتامين C ، رفع تب‌خال ، رفع كم‌خوابى و تبهايى كه موجب كم‌خوابى مىشود داروى مؤثرى محسوب مىشود . افلنجه مشخصات : دانهء گياهى است به بلندى يك متر . برگ آن شبيه به برگ بادام است ، گل‌هاى آن سفيد ، دانهء آن شبيه به دانهء خردل و بوى آن شبيه بوى سيب و معطر ، رنگ آن سرخ و طعم آن تند مايل به تلخ مىباشد . طرز تهيهء گرد آن : آن را قربال كنيد و با دست اجزاء خارجى آن را جدا نموده و در گرم‌خانه با حرارت 25 درجه سانتيگراد آن را خشك نماييد ، سپس نرم بساييد و از الك مويى شمارهء دو داروسازى رد كنيد . طبيعت آن : گرم و خشك است . خواص درمانى : 1 - پانزده گرم از پودر آن را نه قسمت كنيد ، و يا 30 گرم از آن را هيجده قسمت