احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
649
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
تركيب شيميايى : مواد قندى - مادهء گلوتئولين - ساپونين - تانن خواص درمانى : 1 - يكصد گرم از تازهء آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صافكردهء آن را به مرور بنوشيد . مدرّ و معرّق و تببر است . كمى قابض و تونيك مىباشد ، ترشح شير را محسوسا افزايش مىدهد . 2 - هربار يك قاشق سوپخورى از آن را با يك قاشق از دانههاى آن مخلوط در نيم ليتر آب سرد ريخته و بجوشانيد و آب آن را صاف نموده به مرور بنوشيد . براى كاهش قند خون مؤثر است و در بيمارانى كه در برابر انسولين مقاومت نشان مىدهند اثر مفيد دارد . سرخاب نامهاى ديگر : سرخابكولى - جوكىسرخاب - عنب امريكا . phytolaque de candie - Raisin d'Amerique - Herbe la laque - Poke root - Red weed - Scoke - poke weed - pode derry - Garget plant - Garget rott - pigeon berry - Virginia poke - Cancer jalap - American nightshade - Red . ink . berry - Coakum . مشخصات : گياهى است از خانوادهء phytolaccaceae ، كه داراى انواع مختلفى است ، بهطور كلى گياهى است پايا و علفى با ساقههايى كه در قسمت پايين خشبى است ولى شاخههاى جوان آن ترد و آبدار و خوراكى و به رنگ سبز ارعوانى و قرمز است . ريشهء آن ضخيم و گوشتى است . برگهاى آن ساده : بيضى ، نوكتيز كه با دمبرگ كوتاه به ساقه متصل است . گلهاى آن كوچك به رنگ مايل به سبزند كه در امتداد شاخهء گلدهنده ظاهر مىشود . ميوهء آن گوشتى به رنگ ارغوانى تيره با دم كوتاهى به محور ساقه متصلشده و جمعا شبيه خوشهء انگور سياه مىباشد و در داخل ميوه دانههاى سمّى گياه قرار دارند . اين گياه بومى امريكاى شمالى است ولى در ساير مناطق جهان نيز انتشار دارد ، از جمله در ايران در تمام مناطق شمال مىرويد ، در گيلان اطراف شفت و نصير محله ، اطراف رشت ، چالوس ، رامسر ، بندر انزلى تا آستارا ، لاهيجان ، در گرگان نزديك بندر گز ، در مازندران در درّه هراز و آمل ديده شده است . تركيب شيميايى : رزين - مواد پكتيكى - گلوكوزيدى به نام فيتولاكسين كه نوعى ساپونين است . برگ سرخاب خواص درمانى : 1 - برگهاى تازه و جوان آن را مانند سبزى بخوريد . براى ايجاد تعادل در سيستم عمومى بدن آثار مفيد دارد ، در رفع بزرگ شدگى غدهها نظير بزرگ شدن غدهء تيروئيد بسيار نافع