احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
575
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
پوست ريشهء زبانگنجشك كاذب تركيب شيميايى : اسانس روغنى فرّار - مواد دراگندرف . پوس - مواد كولين - ترىگونين - اوباكولاكتون - آلكالوئيد ديكتامنين - ساپونين ديكتامنولاكتون متبلور . خواص درمانى : ده تا پنجاه گرم از آن را نيمكوب نموده و در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صاف كردهء آن را هر صبح و شب يك فنجان بنوشيد . معرّق و ضدّ صرع است ، براى درمان تبهاى نوبهاى و بيمارىهاى عصبى و هيسترى و نبودن يا كمى ترشحات عادت ماهيانه در مواقعى كه بهطور طبيعى بايد عادت ماهيانه باشد مفيد است ، براى درمان ناراحتىهاى پوست و جرب تجويز مىشود . زبانگنجشك تلخ نامهاى ديگر : لسان العصافير المرّ - لسان العصفور . Holarrhene - Antidysemterigue - Antidysetnerie Holarrhena - Conessi tree - Tellicherry tree - Kurchee tree . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Apocynaceae ، درختچهء كوچكى است در ابعاد يك بوتهء بزرگ و رنگ پوست آن روشن است . برگهاى آن متقابل ، بيضى ، نوكتيز ، كمى موجدار ، نسبتا پهن و درشت به طول ده تا بيست سانتىمتر . گلهاى آن سفيد است . ميوهء آن استوانهاى نازك دراز به ضخامت 8 - 7 ميلىمتر و به طول 35 - 20 سانتىمتر كه داخل آن دانههاى گياه قرار دارند . دانههاى آن به رنگ قهوهاى و پوشيده از تار است . اين گياه هندى است و در سرتاسر هند مىرويد و در برمه ، تايلند ، هند و چين نيز انتشار دارد . تركيب شيميايى : آلكالوئيدهاى - كورچين - كورچىسين - كونارهيمين - كونيمين - كونامين - كونسين - كونسيدين - كونسيمين - ايزوكونسيمين - كونكورچين - ترىمتيلكونكورچين - هولارهيمين - هولارهين - هولارهسيمين . شيرهء گياه زبانگنجشك تلخ خواص درمانى : 1 - اگر خورده شود ، قابض است و اسهال ساده و خونى و اسهال وبائى و التهابهاى لولههاى گوارشى و قى را معالجه مىكند ، براى قطع خونريزى و رفع تب و آنژين بسيار مفيد است . 2 - در استعمال خارجى براى معالجهء ورم ملتحمه و ضدّ عفونى كردن استفاده مىشود .