احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
572
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
3 - اگر عصارهء آن روى سوختگىها گذارده شود اثر شفابخش دارد . تذكر : براى افراد گرممزاج مضر است . تخم زردك مواد شيميايى : آسارون - بيزابول در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - به منظور پيشگيرى از حاملگى ، اگر زنها هر روز كمى از كوبيدهء آن را بخورند نافع است . 2 - آب جوشاندهء آن را بنوشيد ، مدّر است و بيمارى كبد و استسقاء و اسهالهاى ساده و مزمن و اسهال خونى را درمان مىكند . 3 - جهت انداختن بچهء مرده آن را در روغن سندروس بريزيد و زير مادر دود كنيد ، فارغ مىشود . تذكر : تخم زردك نفّاخ است . درخت زبانگنجشك نامهاى ديگر : در گونههاى مختلف لسان العصفور - لسان العصافير - دردار - وان - وند - ونو - بناو - بنو - بينو - نباوج - اهر - قوشديلى - تلك - تلكوچى - خوشتباخ . - Frene Frene Commun - Ashtree - Common ash - European ash . مشخصات : زبانگنجشك داراى چند گونه است . بهطور كلى درختى است از خانوادهء Oleaceae جنس Fraxinus ، متوسط القامت با جوانههاى سياهرنگ ، پوست تنهء آن خاكسترى تيره و برگهاى آن شانهاى مركب داراى 15 - 9 برگچه بيضىشكل و كمى نوكدار با دندانههاى ريز ، پشت برگها صاف و عارى از كرك است . گلهاى آن به رنگ قرمز مايل به قهوهاى و معمولا قبل از برگها در بهار ظاهر مىشود . ميوهء آن خوشهاى و هر ميوه داراى بال بيضىشكل ، انتهاى آن تيز ولى قاعدهء آن قوسى و در آن يك دانه قرار دارد ، هر دانه باريك و طويل و شبيه به زبانگنجشك و قهوهاىرنگ . اين درخت در نواحى معتدل زمين مىرويد .