احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
539
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : پنجاه گرم از گلهاى خشك آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و چهار تا پنج مرتبه در روز هربار يك فنجان از آب صافكردهء آن را بنوشيد . براى درمان روماتيسم مفصلى حاد و ناراحتىهاى قلب بسيار مفيد است ، مدّر است و براى ناراحتىهاى مجارى ادرار و استسقا تجويز مىشود ، سنگ كليه را دفع مىكند ، براى درمان آبله و سرخك و استفراغهاى شديد وبايى و اسهال معمولى اثر بسيار نافعى دارد . گياه ريواس نامهاى ديگر : ريباس - ريباش - ريواج - ريباج - فيلگوش - ريوند - يعميضا - Racine barbar - Rhuarbe - Rhubarb - Rhubarbe - Reubarbarum - Rhabarbarum . مشخصات : گياهى است چندساله با ساقهاى بلند تا يك متر و بيشتر . برگهاى آن برزگ و پهن و پنجهاى با كنارههاى دندانهدار كه به صورت مجتمع در قسمت قاعدهء گياه قرار دارند ، دمبرگها دراز و گوشتى و قرمز ارغوانى به پهنى چند سانتىمتر و به قطر 2 - 1 سانتىمتر و قسمت تحتانى آن متّصل به ريشهء گياه سفيد و كمى بنفش است ، مغز آن سفيد با طعم گس و ترش و آبدار مىباشد ، ساقههاى موّلد گل از درون انبوه برگها خارجشده و ممكن است به دو تا سه مرهم برسد . در قسمت فوقانى محور ساقهها گلهاى خوشهاى به رنگ سبز مايل به زرد يا مايل به قرمز ظاهر مىشود . ساقهء زير زمينى متورم و ضخيمى دارد . ساقهء ريواس طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : در يكصد گرم ريواس خام مواد زير وجود دارد . آب 94 گرم - پروتئين 6 / 0 گرم - چربى 1 / 0 گرم - هيدرات كربن ( بيشتر آن قند است ) 3 گرم . كلسيم 96 ميلىگرم - فسفر 18 ميلىگرم - آهن 8 / 0 ميلىگرم - سديم 2 گرم - پتاسيم 251 ميلى گرم - تيامين 03 / 0 گرم - رايبوفلاوين 07 / 0 ميلىگرم - نياسين 3 / 0 ميلىگرم . ويتامينهاى IU 100 A و B و C 9 ميلىگرم در آن وجود دارد .