احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

527

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مشخصات : گياهى است از خانوادهء Compositae ، يك‌ساله به بلندى 50 - 20 سانتيمتر . برگهايش پوشيده از كرك سفيد و بدون دمبرگ و ساقه و اندام گياه پوشيده از كرك سفيد است . گلهاى آن زردرنگ است . اين گياه در ايران و افغانستان انتشار دارد ، واريته‌اى از اين گياه نيز تا ژاپن هم پيش مىرود . در ايران در بلوچستان ، شاپور كازرون ، كرمان در ده بالا و كوه سيرج ديده مىشود . تركيب شيميايى : يك عامل تلخ - اسانس - رزين - تانن - فيتوسترين خواص درمانى : 1 - خوردن تازه و يا آب دم‌كردهء آن مدرّ و قابض است ، تب‌بر است و در رفع تب مالاريا نيز مصرف مىشود ، براى افزايش ترشح صفرا به روده‌ها و التيام‌دهندهء زخمها مؤثر است ، براى پايين آوردن فشارخون و معالجهء زخم معده و زخم روده مفيد مىباشد ، ضد سرفه است و در درمان بيماريهاى ريه به‌عنوان دارويى مفيد به كار مىرود . 2 - در استعمال خارجى براى التيام زخم مصرف مىشود . رتم نام‌هاى ديگر : رتم‌سفيد - جنستات الصباغين Genet - Genet des teinturiers - Genestrolle - Dyer's greenweed - Genestrelle dyer's broom - Genestrole - Wood waxen - Woad waxen مشخصات : گياهى است از خانوادهء Leguminosae ، درختچه‌اى است كوچك به بلندى حدود يك و نيم متر ، شكل كلى آن شبيه درختچهء طاووسى ولى داراى ساقه‌هاى چوبى سفيد است و خيلى پرشاخه و بدون خار . برگهاى آن كوچك بيضى كشيده و نوك‌تيز به رنگ سبز روشن . گلهاى آن درشت و زردرنگ و خوشه‌اى كه طول خوشه تا شش سانتيمتر مىرسد و در بهار ظاهر مىشود . اين گياه بومى اروپا و آسياى صغير است و در ايران در جنگلهاى ارسباران و قره‌داغ بسيار ديده مىشود و بيشتر جنگلها و مراتع طبيعى و مرطوب و گودالها را دوست دارد . اين گياه چند گونه است . گل رتم طبيعت آن : گرم و خشك است . مادهء شيميايى : لوتئولين - ژنيستئين در آن وجود دارد . رتم جارويى