احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
51
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ميوهء آش انگور نامهاى ديگر : خرزل - نرپرن - اشنگور - خوشهانگور - سياهآلو - خرزال - وشر - كولىكك - شر آلجاره - سياهتيس - عوسج - شوكهء الصباغين - خوشهسياه - سياهدرخت . Nerprun purgatif - Epine noir - Epine de cerf - nerprun cathartique - Buckthorn - purging buckthorn - common buchthorn - bladder green . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Rhamnaceae : درختچهاى است به بلندى سه تا هشت متر و در برخى نقاط خيلى كوچكتر ، پرشاخه ، انتهاى شاخههاى آن خاردار است . برگهاى آن بيضى و در كنارههاى برگها در هر طرف چهل تا هفتاد دندانه كوچك ديده مىشود ، داراى دمبرگى به طول دو سانتىمتر و ابعاد برگ 5 / 2 - 5 / 1 سانتىمتر و عرض 5 - 5 / 2 سانتىمتر طول . گلهاى آن كوچك و زردرنگ كه در كنار برگها ظاهر مىشود . ميوهء آن سياهرنگ و كروى در اندازهء يك نخود درشت و داراى پايك كوتاهى به طول 5 / 2 - 5 / 1 ميلىمتر است ، در داخل ميوه معمولا دو تا چهار تخم وجود دارد . عصارهء ميوهء اين گياه داراى طعمى تلخ و بوى نامطبوع است . رنگ ميوه ابتدا سبز و قرمز و پس از رسيدن سياه مىشود . اين درخت در اروپا ، آسيا و آمريكا مىرويد ، در ايران نيز در ارتفاعات جنگلهاى شمال ايران تا 2400 مترى ديده مىشود . تركيب شيميايى : انتراكينون - هتروزيدهاى امودين - هتروزيدى به نام رامنىژن . خواص درمانى : آن را بسيار خشك كنيد بعد خرد كرده و هستههاى آن را دور بريزيد بعد آن را به مدت سه يا چهار روز بگذاريد تا تخمير شود پس از آن با فشار از صافى داروسازى بگذاريد و آن را بخوريد . مسهلى خيلى قوى است و هنگامى كه به عنوان مسهل داروهاى ديگر اثربخش نباشد مىتوان به خوبى از آن نتيجه گرفت ، در موارد زردى ، نقرس ، آرتروز و اختلال در عادت ماهيانه زنان تجويز مىشود ، براى كمك به درمان سرطان هوكسى مصرف مىشود ، داراى خاصيت ضدّ تومور نيز مىباشد . توصيههاى مهم : چون مسهل نيرومندى است اشخاصى كه مبتلا به گاستريت مزمن و انواع اولسروكوليت و بواسير هستند بايد از خوردن آن اجتناب كنند ، زنان باردار و مادران شيرده و اشخاصى كه از مسهلهاى ديگر استفاده مىكنند نبايد آن را مصرف نمايند ، اگر در مدّت طولانى بيش