احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
495
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
شاهتوت ولى باريكتر از آن و به رنگ سياه . دانههاى آن كوچك ، سرخرنگ و به هم پيوسته كه پردههاى سياهرنگى بين آنها قرار دارد . و هنگامى كه خشك شد رنگ آن سياه مىگردد ريشهء آن پرگره و ضخيم ، پوست ريشه به رنگ خاكسترى و مغز آن سفيد و طعم آن تند است و در بازار دارويى گياهى ايران اين ريشه را فلفل مويه مىنامند . اين گياه در مناطق حارّه و گرم هندوستان و هند و چين و شبه جزيرهء مالايا انتشار دارد و در ساير مناطق دنيا اغلب كاشته مىشود . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : مواد چاويسين و پىپرين در ميوهء دارفلفل وجود دارد . خواص درمانى : 1 - پنج گرم از آن را بسائيد و با آب بخوريد . مقوى معده و گرمكننده و محلّل مواد سرد و باد و گاز است ، داروى مفيدى براى رفع نزلههاى رودهاى و درد معده مىباشد ، گرفتگى كبد و طحال را باز مىكند ، براى تنظيم وضع بلغم مفيد مىباشد ، براى تسكين سرفهء سرد و رطوبى و نزله و سوءهاضمه و كوليك نتايج خوبى دارد ، قى را رفع مىكند ، محرك نيروى جنسى است و ترشح اسپرم را افزايش مىدهد ، مدرّ و قاعدهآور است ضمنا جنين را سقط مىكند ، براى رفع صرع و فلج و نقرس و سياتيك بسيار مفيد است . 2 - آن را نرم بسائيد و با روغن مخلوط كرده و به محل عقربزدگى بماليد . مفيد مىباشد . 3 - آن را مثل غبار نرم بساييد و هر شب كمى از آن را روى جگرسياه گوسفند بپاشيد بعد آن جگر را كباب كرده و با فشار آب آن را بگيريد و يك قطره در چشم بچكانيد . لك چشم را بر طرف مىسازد . ريشهء بوتهء دارفلفل نام ديگر : فلفلمويه . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : مواد چاويسين و پىپرين در تركيب اين گياه وجود دارد . خواص درمانى : 1 - چهار گرم از خشك آن را بساييد و با آب بخوريد . براى رفع قولنج و بادهاى سرد و بيماريهاى طحال ، سياتيك ، نقرس و تشنج بسيار مفيد است ، معده را تقويت و گرم نموده اشتها را افزايش مىدهد . 2 - پنج گرم از آن را با مقدارى مويز بجوشانيد و آب آن را قرقره كنيد . براى قطع بلغم از دماغ و درمان صرع مفيد است . تذكر : براى گرممزاجان مضر است و موجب كاهش نور چشم و كاهش ترشح اسپرم مىشود .