احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

493

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

4 - ضماد پختهء آن با آب‌جو . ورمهاى بلغمى كهنه را تحليل مىبرد و سردمل را باز مىكند . 5 - پنج گرم از گردشدهء آن را بخوريد . مسهل بلغم خام و صفرا و زردآب مىباشد ، بدون اينكه به معده ضرر برساند . 6 - ضماد پختهء آن با سركه يا آب انگور براى تسكين درد پشت و نقرس سرد نافع است . 7 - با آب دم‌كردهء آن تنقيه نماييد . براى درمان سياتيك بسيار نافع است . تذكر : براى اشخاص گرم‌مزاج مضر است ، همچنين مصرف زياد آن هر دو باعث عكس‌العمل شديد مىشود و ايجاد دل‌پيچه و دل‌درد مىكند . مصلح آن : قنطوريون دقيق ، مرمكى ، زعفران ، سنبل الطيب ، دارچين ، انيسون ، تخم كرفس ، جاوشير ، سكبينج ، تربد ، حب بلسان ، نشاسته ، صمغ عربى يا آب و عسل است . الاتريوم طرز تهيه : الاتريوم - رسوب خشك‌شده‌اى است كه از فشردن مغز خيارخر حاصل مىشود و به ترتيب زير تهيه مىگردد . ميوهء رسيدهء خيارخر يا خرخيار چيده مىشود ، علامت رسيدگى كامل ميوه اين است كه چون دست به آن برسد خودبخود از بوته جدا مىگردد ، تازه و شاداب باشد . پس از چيدن ميوه آن را بريده و روى تورهاى سيمى يا الك يا پارچه‌اى ريخته و فشار مىدهند كه عصارهء آن از صافى بگذرد سپس آب شيرين و زلال روى عصارهء گرفته‌شده مىريزند و مىگذارند تا رسوب آن ته‌نشين شود ، بعد آب صاف رقيق روى آن را دور مىريزند و مجددا روى رسوبات باقى مانده آب شيرين خالص مىريزند و پس از ته‌نشين شدن مجددا آب روى آن را دور مىريزند . بعد ته‌ماندهء باقيمانده را كاملا نرم ساييده و با هم‌وزن آن صمغ عربى يا با نصف وزن آن نشاسته مخلوط نموده و ساييده و قرص درست كرده و خشك مىكنند ، در بازار به نام الاتريوم عرضه مىكنند . توجه داشته باشيد در موقع تهيه الاتريوم از حرارت استفاده نشود . طبيعت آن : گرم و خشك است . خواص درمانى : در هر روز 5 تا 10 ميلىگرم از آن را بخوريد . در موارد مالاريا و هارى به‌كارمىرود ، مسهل و تخليه‌كنندهء بسيار قوى است ، براى تخليه در استسقا بخصوص در مورد بيماران كليوى مستعمل است . تذكر : به علت اينكه مسهلى بسيار قوى است ، مصرف زياد از حد آن مسموميت و دل‌پيچه و سردرد و ناراحتىهاى ديگر ايجاد مىكند