احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
490
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ريشهء بوتهء خيار خواص درمانى : خشك آن را بجوشانيد و آب آن را بنوشيد . مدرّ است و براى معالجهء بيمارى برىبرى مفيد مىباشد . ميوهء خيارچنبر نامهاى ديگر : خيارچمبر - خيارسفيد - خيارنيشابورى - خياركازرونى مشخصات : خيارى است نازك و درازتر از خيارهاى معمولى و خميده و سفيد مايل به سبز و مخطط و شياردار ، تخم آن درشتتر از خيار سبز مىباشد . خواص درمانى : آب آن را به صورت بماليد ، صورت را نرم و لطيف و فوقالعاده شفاف مىنمايد . تذكر : خوردن آن موجب تب نوبه مىشود و نوبهء پنهانى را آشكار مىسازد . گياه خيار خر نامهاى ديگر : خرخيار - خياردشتى - خياروحشى - سماهنك - كموزسگى - كموزكول - قثاءالحمار - مشط الذئب . Cornichon d' ne - Squirting cucumber - Giclet - Ecballium . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Cucurbitaceae ، علفى و چندساله . ساقهء آن نسبتا ضخيم خوابيده و پوشيده از كركهاى زبر و خشن است . برگها متناوب ، پهن ، داراى بريدگىهاى كمعمق با دمبرگ دراز و پوشيده از كرك بدون پيچك . گلهاى آن كوچك زرد و نر و ماده جداگانه روى يك پايه قرار دارند . ميوهء آن شبيه به بلوط دراز است و پس از رسيدن به رنگ سبز مايل به زرد پوشيده از تارهاى زبر ، طعم آن بسيار تلخ مىباشد ، دانههاى داخل ميوه قهوهاى تيره و پس از رسيدن ميوه سوراخى در محل اتصال ميوه به دمگل ايجادشده و تخمها با سرعت و شدت با صدا به خارج پرتاب مىشوند . ريشهء آن بزرگ و سفيد است . اين گياه در هرزويل در ارتفاعات 700 مترى و در ارسباران در جنگل حسنبگلو ديده مىشود . ميوهء خيارخر طبيعت آن : گرم و خشك است . خواص درمانى : پاككنندهء دماغ است ، مسهل قوى و مسهل صفرا و بلغم خام و زردآب است ، براى درمان لقوه ، فلج ، صرع ، كزاز ، سردرد ، درد مفاصل ، نقرس ، سياتيك ، سرفه سرد ، تنگىنفس ، گازها و