احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
436
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
گياه خارخسك مشخصات : گياهى است از خانوادهء Zygophyllaceae جنس Tribulus ، يكساله علفى و خودرو و داراى ساقهاى خوابيده روى زمين و خزنده و پوشيده از كرك يا تارهاى ابريشم مانند . برگهاى آن مركب زوج شانهاى با 8 - 5 جفت برگچه ، اين برگها تا حدودى شبيه به برگ نخود ولى چسبناك و با بوى نامطبوع است . ميوهء آن گرد و سهپهلو و داراى پنج قسمت مىباشد كه اطراف ميوه خارهاى تيز وجود دارد . گلهاى آن زردرنگ است . اين گياه در خرابهها و نزديك آبها و بيشهها مىرويد . واريتههايى از اين گياه در ايران در اطراف تهران ، قم ، راجرد و آذربايجان در خوى ، در شمال ايران ، در فارس ، در خراسان و در شاهرود ، بسطام ، بين دامغان و سبزهوار مىرويد ، اين گياه در هند نيز در سرتاسر شبه قاره تا ارتفاع 4000 مترى كشمير انتشار دارد . طبيعت آن مركب القوا يا معتدل مىباشد . خواص درمانى : 1 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . قابض و ضد انگل شكم است ، مدرّ و قاعدهآور است و جنين را سقط مىكند ، ترشح شير را افزايش مىدهد ، نيروى جنسى را زياد مىكند . 2 - آب تازهء آن را بگيريد و در روغن كنجد آنقدر بجوشانيد تا آب تمام شود و روغن باقى بماند . ماليدن همراه با خوردن بيست و هشت گرم از آن با شيرهء خرما يا عسل براى تقويت نيروى جنسى و درخشان كردن رنگ و رخساره و تسكين درد مفاصل و درد كمر مفيد است . 3 - آب جوشاندهء آن در استعمال خارجى براى مداواى بيمارىهاى پوست و جرب مصرف مىشود .