احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

351

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

اطراف و داخل كرهء چشم بخصوص ماهيچه‌هاى حركت‌دهندهء عدسى چشم كه عمل تطابق را به عهده دارند تقويت مىكند ، از پيرى زودرس چشم و شب‌كورى جلوگيرى مىكند ، سبب تحريك غدد اشكى و غدد مترشحه لبه پلكها مىشود و كرهء چشم را مرطوب و شفاف مىسازد ، از تار شدن و كم نور شدن چشم جلوگيرى مىكند . درخت توت سياه نام‌هاى ديگر : توت شرابى - توت شامى - توت اسود - شاه‌توت Black mulberry - Murier noir مشخصات : درختى دارد كه ارتفاع آن كمتر از توت سفيد است و به ده تا پانزده متر مىرسد ، پوست تنهء آن خاكسترى . برگهايش سبز تيره و زبر با قاعدهء كاملا قلبىشكل و داراى دمبرگ كوتاه . ميوه‌هايش درشت كركدار با پايك و كوتاه است كه پس از رسيدن به رنگ سياه يا آلبالويى تيره در مىآيد و مزهء ميوهء آن ترش است . اين درخت بومى ايران و آسياى صغير است ، در ايران در آذربايجان غربى در حوالى دره قاسملو به حالت وحشى ديده مىشود ، در ارتفاعات كرمانشاه و دامنهء كوه پر و همچنين در ييلاقات بيرجند نيز به حالت خودرو ديده مىشود . ميوه توت سياه طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : مواد قندى 20 - 12 درصد - مواد چرب - مواد ازته - صمغ - خاكستر - ساكاروز - گلوكز - لوولوز - اسيد ماليك - اسيد سيتريك . ويتامين‌هاى C - B - A در ميوهء توت سياه وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . لطيف كننده و بازكنندهء گرفتگىها و قابض است ، حدّت خون را تسكين مىدهد ، عوارض صفرا را از بين مىبرد ، عطش را فرومىنشاند - اشتها را بيدار مىكند ، براى درمان زخم روده و اسهال گرم و اسهال خونى مفيد است . 3 - اگر صبح ناشتا خورده شود مسهل است . 3 - قرقره با آب يا رب آن براى رفع زخمهاى بد و جوش‌هاى دهان و تحليل ورم حلق و كام و زبان و تقويت آنها مفيد است . 4 - آب تازهء آن را بگيريد و با آب جوشاندهء تاجريزى مخلوط كرده و از خارج روى موضع ورم كردهء اريون بماليد و هم قرقره نماييد . اريون را درمان مىكند . تذكر : مضرّ سينه و ريه و عصب است . مصلح آن : سكنجبين و آب انار شيرين مىباشد .