احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

341

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

پوست درخت توس تركيب شيميايى : گلوكوز - اسانس روغنى فرار - يك هتروزيد به نام بتولوزيد - حدود 12 درصد مادهء رزينى بتولين - حدود 12 درصد تانن . خواص درمانى : 1 - سى گرم از آن را در هزار گرم آب بجوشانيد و به مرور مصرف كنيد . سردرد و سرگيجه را درمان مىكند ، براى تصفيه خون مفيد است . 2 - پنجاه تا شصت گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد تا كمى غليظ شود . از طريق استعمال خارجى براى قطع عرق پا و شستشوى زخمها و جراحات و عوارض اگزما و سوداكار مىرود . درخت توسكا قشلاقى نام‌هاى ديگر : حوره - توسه - سياه توسه - سفيد توسه - توسكا - تسكا Aune glutineux - Aune visqueux - Aune commun - Verne - Vergne - Black alder - Common alder - Howler - European alder مشخصات : گياهى است از خانوادهء Betulaceae ، درختى است كه در شرايط مساعد بلندى آن به 30 - 25 متر مىرسد . برگهاى آن به رنگ سبز براق با دوطرف ساده ، مدوّر ، متناوب و چسبنده به‌خصوص برگهاى جوان و جوانه‌هاى آن . گلهاى آن به صورت نر و ماده جداگانه است و روى شاتون قرار دارند . پوست تنهء آن خاكسترى و شكاف‌دار و از داخل قرمز رنگ است . دانه‌ها روى مخروطه‌هاى تخم‌مرغى شكل قهوه‌اى رنگ كه اطراف هريك را فلسهاى چوبى فراگرفته است قرار مىگيرند . اين درخت بومى اروپا و آسياى شمالى است و در تركيه و قفقاز و در جنگلهاى جلگه‌اى شمال ايران مىرويد و تا ارتفاع 1000 مترى در ولىآباد بالا مىرويد ، اين درخت در مناطق پرآب و مرطوب و مانداب و كنار جريانهاى آب مىرويد . برگ توسكا قشلاقى خواص درمانى : 1 - آب دم‌كردهء آن را بنوشيد . مدرّ و معرّق است . 1 - گل ماده 2 - گل نر