احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
333
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
برگ تربچه خواص درمانى : آن را با غذاهاى روزانه بخوريد . اشتها را زياد مىكند و يبوست خيلى سخت را بر طرف مىسازد . ترب نامهاى ديگر : تربسياه - تربز - تربزه - فنج - فجل - فجل مزروع - تبز مشخصات : ريشه يا غدهء زيرزمينى گياهى است يك ساله از تيرهء شببو . برگهاى آن پهن با بريدگىهاى بسيار نامنظم و ناصاف و زبر و رنگ سبز خاكسترى است و در بعضى ارقام با كرك و زبر و بعضى بىكرك و برگهاى آن ريشهاى است يعنى مستقيما از يقهء ريشهء گياه خارج مىشود . ساقههاى گلدهنده آن خيلى منشعب و بلندى گياه تا شصت سانتيمتر مىرسد . گلهاى آن به رنگ سفيد ، سفيد مايل به زرد و بنفش در انتهاى شاخهء گلدهنده ظاهر مىشود . ميوهء آن خورجين ( Silique ) است كه در آن دانههاى ترب به رنگ زرد يا سياه قرار دارد . غدهء زيرزمينى آن را ترب نامند كه دو نوع است ، سياه دراز زمستانى ، سياه گرد تابستانى . طبيعت آن را بعضى گرم و بعضى گرم و خشك مىدانند . تركيب شيميايى : در هر يكصد گرم ترب خام مواد زير وجود دارد . آب 94 گرم - پروتئين 1 گرم - مواد چرب 1 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن 6 / 3 گرم - خاكستر 8 / 0 گرم - كلسيم 30 ميلىگرم - فسفر 31 ميلىگرم - آهن 1 ميلىگرم - سديم 18 ميلىگرم - پتاسيم 322 ميلىگرم - تيامين 03 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 03 / 0 ميلىگرم - نياسين 3 / 0 ميلىگرم - آرسنيك 01 / 0 ميلىگرم - گلوكوزيدوانزيم - مواد ازته - مواد معدنى - متيلمركاپتان - گوگرد - سنوول ويتامينهاى A 10 واحد بينالمللى B - و C 26 ميلىگرم در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . ضد اسهال و احتقان خون است ، سنگ كليه و سنگ صفراوى را از بين مىبرد ، درد اعصاب و رماتيسم را درمان مىكند ، ادرار را زياد مىكند ، ضد اسكوربوت يا كمبود ويتامين C در بدن است ، اشخاص چاق و پرخور كه مبتلا به سوءهاضمه مىشوند يا كسانى كه چربى و تخممرغ زياد مىخورند و بعد از غذا احساس سنگينى در معده مىنمايند اثرات نيكويى مىبخشد و حركات دودى رودهء بزرگ و كوچك را زياد و مانع يبوست مزاج مىگردد خصوصا در يبوستهاى آبستنى ، خلطآور و بادشكن است ، از خون بواسير جلوگيرى مىكند . قاطع بلغم بوده - سرفههاى رطوبى را تسكين مىدهد .