ماساژ دهيد ، ورم و درد شصت پا يا نقرس و درد مفاصل را درمان مىكند . 9 - آن را بكوبيد و بپزيد و روى غدهء مغزى قرار دهيد و هر روز دو بار اين عمل را تكرار كنيد ، غدهء مغزى را از بين مىبرد . 10 - خام آن به صورت ضماد ، داءالفيل يا ورم و كبودشدگى پا را درمان مىكند و انواع خون مردگىهاى زيرجلدى را بر طرف مىسازد . 11 - شستشو با آب جوشاندهء آن خارش رحم را بر طرف مىسازد . 12 - تازهء آن را بكوبيد و داخل رحم بگذاريد سستى و گاز رحم را بر طرف مىسازد . 13 - بوييدن آن قلب را تقويت مىكند و براى رفع عطش مفيد است . 14 - به صورت ماليدنى دائم ، جزام را درمان مىكند . 15 - اگر آن را به صورت شياف در مهبل گذاريد براى تسهيل اخراج جنين و مشيمه مؤثر است . 16 - آن را بسوزانيد و به پاى دندان‌ها بماليد ، لثه‌ها را تقويت مىكند . تذكر : مصرف زياد آن باعث سقط جنين مىگردد . براى قلب و روده مضر است و مصلح آن كتيرا مىباشد . ريشهء پونهء نهرى خواص درمانى : چهل روز ، هر روز چهار مثقال آن را بجوشانيد و آب آن را صاف‌نموده بنوشيد . سنگ مثانه را بر طرف مىسازد . پونهء كوهى نام‌هاى ديگر : فودنج‌جبلى Origan - Origan vulgaire - Origan commun - Oregano - Marjoliane sauvage - Wild marjoram مشخصات : گياهى است از خانوادهء Labiatae ، چندساله با شاخه و ساقه‌هاى سخت پوشيده از كرك به رنگ سبز مايل به قرمز و ارتفاع حدود هفتاد سانتيمتر . برگهاى آن پوشيده از كرك و به رنگ سبز تيره و پهن‌تر و بزرگتر از برگ مرزنگوش است ، شكل برگها بيضى نوك‌تيز و بدون دمبرگ است . گلهاى آن ارغوانى كه در اوايل تا اواسط تابستان در انتهاى شاخه‌هاى گل‌دهنده به‌طور مجتمع و گروهى ظاهر مىشود . پونهء كوهى داراى بويى معطر است . اين گياه در سواحل دريا و دامنهء كوهها و جنگلهاى مناطق مختلف اروپا و آسيا و ايران مىرويد و نيز پرورش داده مىشود ، در ايران در مناطق شمال ايران ، لاهيجان ، طالش و آستارا به‌طور خودرو ديده مىشود .