احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

263

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

پوست شاخه‌هاى جوان بيدمشك نام ديگر : اكورس دوسل مىباشد . خواص درمانى : 1 - پنجاه گرم آن را در يك ليتر آب جوش دو دقيقه بجوشانيد بعد دوازده دقيقه دم كنيد و قبل از هر غذا يك فنجان آب آن را بنوشيد . رماتيسم را درمان و خارش بدن را تسكين مىدهد . 2 - هر روز دو مثقال از خشك آن را نيمكوب نموده با چهار مثقال شاهتره مخلوط در آب بجوشانيد تا به اندازهء هفت فنجان آب بماند بعد صاف كنيد و آب آن را سه فنجان قبل از صبحانه و دو فنجان قبل از ناهار و دو فنجان قبل از شام بنوشيد . تب نوبه يا مالاريا را درمان مىكند . درخت بيد نام‌هاى ديگر : بيد درّه - بيدمجنون - بيد بيدخشتى - زردبيد - سرخ‌بيد - سياه‌بيد - بيد سياه - صفصاف ابيض - صفصاف مشفق - خلاف - خلاف - وى - ويدار - فك - فيك - فوكا - مجنون - فشفشه - رشه‌بى Willow - Salix - Osier - Saule - Saule osier مشخصات : گياهى است از خانوادهء Salicaceae ، كه داراى چندگونه مىباشد . بيدها گياهانى هستند به صورت درخت يا درختچه كه در نواحى معتدل و مرطوب مىرويند . برگهاى بيضى ، باريك ، نوك‌تيز دارند ، در تعدادى از بيدها طول برگها كوتاه و در گروهى ديگر بلند حتى تا شانزده سانتيمتر طول و دو سانتيمتر عرض مىرسد ، هرساله برگها خزان‌شده و مىريزد و در بهار مجددا سبز مىشود . گلهاى آنها كه معمولا در اوايل بهار ظاهر مىشوند به صورت شاتون نر و شاتون ماده تخم‌مرغى يا دراز روى يك پايه و يا دو پايه و سر به طرف بالا و در كنار شاخهء گل‌دهنده ظاهر مىشود . ميوهء آنها به شكل كپسول است كه در ماه‌هاى آخر تابستان با دو دريچه باز مىشوند و دانه‌هاى متعددى كه داخل هر ميوه وجود دارد و هريك مجهز به يك كاكل پوشيده از تار و كرك ابريشمى هستند بيرون ريخته و با باد به آسانى به اطراف پراكنده مىشوند . اين درختها اغلب در مناطق معتدلهء نيمكرهء شمالى از جمله ايران مىرويند .