احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

227

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

مشخصات : برنج ثمرهء گياهى است از خانوادهء Gramineae ، علفى و يك ساله كه مخصوص مناطق گرم و پرآب مىباشد . ارتفاع ساقهء آن حدود يك متر يا بيشتر ، برگهاى باريك و دراز و نوك‌تيز و گلهايى به صورت سنبلك‌هايى با دم كوتاه در اطراف محور گل‌دهندهء گياه دارد . ميوهء آن به شكل خوشه‌اى متشكل از سنبلك‌ها در انتهاى ساقه درمىآيد ، در بعضى ارقام خوشهء برنج داراى ريشك است و بعضى از ارقام بدون ريشك مىباشد ، در هر سنبل سه گل وجود دارد كه يكى از گلها كه در رأس واقع شده كامل و بارور و دو گل ديگر كه در طرفين آن قرار دارند عقيم هستند ، مغز دانهء آن به شكل گندم و باريك‌تر و بدون خط فاق است . برنج از آسيا برخاسته است و از روزگاران كهن در چين ، ژاپن ، هند و چين و هندوستان و پس از آن در جاوه ، سيلان ، اندونزى ، مصر ، ماداگاسكار ، برزيل ، آمريكا ، جنوب اروپا و ساير مناطق دنيا حتى در جنوب شوروى سابق نيز در مناطق گرم مانند سرزمين كوبان كاشته مىشود . در ايران انواع آن در مناطق شمال ايران و در جنوب در خوزستان و نواحى گرمسير فارس و اصفهان كاشته مىشود . دانهء برنج طبيعت آن را بعضىها كمى گرم و عده‌اى كمى سرد و بعضىها معتدل مىدانند . تركيب شيميايى : در هر يك‌صد گرم برنج سفيدشدهء خام مواد زير وجود دارد . آب 12 گرم - پروتئين 7 / 6 گرم - مواد چرب 4 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن 80 گرم - خاكستر 5 / 0 گرم - كلسيم 24 ميلىگرم - فسفر 94 ميلىگرم - آهن 8 / 0 گرم - سديم 5 ميلىگرم - پتاسيم 92