احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

223

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

محرق و تاول‌زا است دستها و صورت بايد خوب بسته شود كه حساسيت ايجاد نكند . طبيعت آن : بسيار گرم و خشك است . تركيب شيميايى : سيتوسترول - يك فنول‌كاردول - تركيبات فنلى - آناكارديك‌اسيد - الاجيك اسيد - لينولئيك اسيد - پالميتيك‌اسيد - استه‌آريك اسيد - ليگنوسريك‌اسيد . خواص درمانى : مداومت در ماليدن آن ميخچه و زگيل را بر طرف مىسازد . تذكر : محرق و تاول‌آور است . بسباسه نام‌هاى ديگر : بزمار - ميس - ماسى - گل‌جوز مشخصات : درختى دارد از خانوادهء Myristicaceae ، دوپايه به بلندى ده تا بيست متر ، زيبا و هميشه سبز با شاخه‌هاى پراكنده ، پوست تنه درخت خاكسترى تيره و گلهاى آن زنگوله‌اى شكل و كوچك و زردرنگ . برگهاى آن بيضى ، نوك‌تيز و موجدار ، چرمى ، سبز براق شبيه به برگهاى نارنج ، طول برگها در حدود ده سانتيمتر و رنگ سطح فوقانى آن سبز تيره و رنگ سطح تحتانى آن سبز كم‌رنگ است . ميوهء آن شبيه زردآلو به رنگ زرد ليمويى تا قهوه‌اى روشن و هنگامى كه كاملا رسيد معمولا از وسط ترك مىخورد و از شكاف ترك آن جدار خشبى شفاف و درخشان و مخملى تورى شكل ناصاف هسته كه بسباسه ناميده شده است ديده مىشود ، اين جدار يك عدد هستهء قهوه‌اىرنگ روغنى به نام جوزبويا در بر دارد . اين درخت در مناطق حارّه پرباران هر دو نيمكرهء زمين مىرويد و بومى جزاير هند شرقى و اطراف آن مىباشد ، در ساير مناطق گرمسير و مرطوب مانند هندوستان ، اندونزى ، جزاير آنتيل و نواحى آن قسمت از جهان كاشته مىشود . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : اسانس روغنى - مادهء سمى به نام ميريستى سين . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . نيروى قابضه دارد ، فرح‌آور است ، مقوى معده و باه است ، منعظ است و اسپرم را زياد مىكند ، دهان را خوش‌بو مىسازد ، به هضم غذا كمك مىكند ، رطوبت‌ها را خشك مىسازد و گازها و نفخ را تحليل مىبرد ، تكرر ادرار كه در اثر رطوبت و برودت حاصل مىشود را درمان مىكند ، درد معده و خونروى از سينه و زخم روده‌ها را بهبود مىبخشد ، براى خشك كردن رطوبت‌هاى سينه و ريه و بند آوردن اسهال كهنه مفيد است ، رحم را تقويت و خشنود مىسازد . 2 - اگر مخلوط كوبيدهء آن با عسل در حمام به پشت زن وضع‌حمل‌كرده ماليده شود براى تسكين