احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

218

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

ريشهء بنفشهء معطر تركيب شيميايى : گلوكوزيد - متيل‌ساليسيلات - يك ساپونين - يك آلكالوئيد به نام ويولين - يك گليكوزيد به نام ويولاكوئرسيترين كه احتمالا مشابه روتين است . خواص درمانى : اگر ميل داريد استفراغ كنيد 15 تا 30 گرم از آن را در 300 گرم آب آن‌قدر بجوشانيد تا آب آن به نصف برسد بعد آن را صاف كنيد و آن آب باقيمانده را يك جا بنوشيد فورا استفراغ خواهيد كرد . گياه - بردى نام‌هاى ديگر : Papyrus - Egytian paper piant . مشخصات : گياهى است از خانوادهء جگن‌ها Cyperaceae ، علفى چندساله كه بلندى ساقه‌هاى آن به دو تا چهار متر نيز مىرسد ، ساقه‌هاى آن شبيه نى با مقطع مثلثى و نرم به‌طورى كه با فشار انگشت پنبه‌اى به نظر مىرسد و فرومىرود . برگهاى آن مانند برگ خرما باريك و دراز است . گلهاى آن به شكل چتر مركب كروى ، سفيد يا زرد كه در انتهاى ساقهء گل‌دهندهء گياه ظاهر مىشود . تخم آن ريز و حتى ريزتر از تخم شنبليله و تلخ مزه است . اين گياه داراى قسمت زيرزمينى ضخيمى است كه طعم آن كمى شيرين و آن را عسلج گويند . موطن اين گياه مصر است و در حبشه ، فلسطين و سوريه فراوان مىرويد ، در ايران گونه‌هاى ديگر آن اغلب در كنار آبها مىرويد . ريشهء بردى طبيعت آن : سرد و خشك است . تركيب شيميايى : مواد مغذى - نشاسته - قند و لعاب در ريشهء اين گياه وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را خشك كرده و بسوزانيد و سوختهء آن را بكوبيد و با سركه بخوريد . براى طحال نافع است . 2 - آن را در دهان بجويد . بوى سير و پياز را از دهان بر طرف مىسازد . 3 - خشك آن را بكوبيد و به صورت غبار درآوريد و بر روى زخم بپاشيد . براى التيام زخمهاى تازه و كهنه و جراحتهاى بد و خورنده خصوصا زخمهاى خورندهء دهان و رفع خونريزى مفيد مىباشد . 4 - اگر كوبيدهء آن را ضماد كنيد ورمها را تحليل مىبرد . تذكر : براى احشاء و آلات داخل شكم مضر است و مصلح آن عسل مىباشد .