احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
146
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
و اوايل تابستان ظاهر مىشوند . ميوهء آن حنايى رنگ و مخطط است . تمام اعضاى اين گياه تلخ و كمى تند و بدبو مىباشد ولى پس از خشك شدن بوى نامطبوع آن تا حدود زيادى مرتفع مىگردد . ريشهء آن شبيه ريشهء گياه مولد انغوزه يا انجدان است و طعم آن تلخ و تند مىباشد . اين گياه بومى اروپاست . بخصوص در حاشيه مديترانه در باغهاى زيتون انتشار دارد . در ايران در اغلب مناطق از جمله ، آذربايجان در تبريز ، ماكو ، سلماس در گرگان و مازندران ، آمل در گيلان ، رستمآباد در اطراف تهران ، شهرستانك ، دماوند ، بين آبگرم و علىآباد ، هشتگرد ، سرخهحصار ، بين تهران و آبعلى ، بين تهران و كرج ، در قزوين ، كرج ، در كرمانشاه ، قصر شيرين در همدان در لرستان در شهبازان ، بيشه ، بختيارى ، كشور در خوزستان بين راه بهبهان به آغاجارى و اطراف اهواز و در كاشمر شناسايى شده است . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : لعاب - صمغ - پتاسيم - كلسيم - منيزيم - مادهاى به نام كنيسين - انواع قندها به مقدار جزئى - كمى تانن - كمى اسانس خواص درمانى : تمام گياه يعنى شاخه و برگ و ريشه را در سركه داخل بطرى سربسته بريزيد و به مدت چهل روز در مجاورت آفتاب قرار دهيد بعد هر بار بيست و پنج گرم از آن را بخوريد براى تسكين دردها مفيد است . برگ اشترخار خواص درمانى : 1 - 20 تا 50 گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و هر روز چند بار هر مرتبه يك فنجان از آب صافكردهء آن را بنوشيد . ادرار را افزايش مىدهد ، خلطآور است ، بازكنندهء گرفتگى و انسداد و گرمكنندهء معده و اشتهاآور است و به هضم غذا كمك مىكند . براى درمان سردردهاى يكطرفه و تپش قلب مفيد مىباشد ، براى درمان يرقان و اسهال صفراوى و رفع بىاشتهايى دورهء نقاهت و بيمارىها بسيار مؤثر است . تذكر : اين گياه مضر دماغ و كليه و قىآور مىباشد و بوى آن تا مدتى مىماند . و مصلح آن شربت غوره يا شربت ريواس مىباشد . ريشهء اشترخار نامهاى ديگر : زنجبيل العجم - زنجبيل الفارس خواص درمانى : اگر در سركه پرورده شود و هربار 25 گرم از آن خورده شود . بازكنندهء گرفتگى و