احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

124

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

نرم كردن ورمها بخصوص ورمهاى پشت گوش نافع است . تذكر : توجه شود كه در استعمال داخلى هيچ‌گاه نبايد اسپرزهء كوبيده خورده شود . زيرا خوردن كوبيدهء آن خطرناك است و خوردن حدود چهل گرم آن موجب سرد شدن بدن و تخدير و تنگىنفس و آشفتگى و سرانجام منجر به غش و توقف نبض و پس از مدتى احتمالا منجر به مرگ مىشود . به مثل بزرقطونا دل درويشان است * تا درست است صفا ورشكنى سم گردد اپيكا نام‌هاى ديگر : Ipecacuana - Ipecacuanha - Ipecac . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Rubiaceae ، علفى و چندساله به بلندى حدود نيم متر . برگهاى آن متقابل ، كامل ، بيضى ، نوك‌تيز با كناره‌هاى موجى و گلهاى آن سفيد ، ميوهء آن كمى آبدار است كه پس از رسيدن به رنگ خاكسترى تيره مىشود . ريشه‌هاى آن ضخيم و گوشت‌دار و داراى طعم تلخ و كمى تند و تهوع‌آور است ، رنگ پوستهء خارجى ريشه خاكسترى و پوشيده از برجستگىهاى حلقوى است كه معمولا در قطعاتى به طول پنج تا ده سانتيمتر و قطر سه تا پنج ميليمتر به بازار عرضه مىشود . سه نوع ريشهء اپيكا به بازار عرضه مىشود . 1 - اپيكاى با برجستگىهاى حلقوى 2 - اپيكا مخطّط 3 - اپيكاى موجى كه در خواص دارويى با كمى اختلاف مشابه هستند . اپيكاى بومى برزيل و آمريكاى جنوبى است و در برخى مناطق هندوستان نيز كاشته مىشود . تركيب شيميايى : صمغ - مادهء چربى - يك اسيد به نام اپيكاكوانيك‌اسيد - يك گلوكوزيد به نام اپيكوزيد - ساپونين با اندكس‌هموليتيك 900 - 600 - يك هتروزيد به نام اپيكاكوانين - آلكالوئيدهاى امتين و سفلين و پسىكوترين ، امتامين ، اومتيل‌پسىكوترين ، اپيكامين ، هايدر و اپيكامين ، امتامين ، اومتيل‌پسىكوترين . اپيكا و 3 نوع ريشهء آن 1 - حلقه حلقه 2 - با خطوط موازى 3 - موجى