احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1119
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
مواد زايد بدن است ، از بين برندهء حالت سردرد و فراموشى مىباشد ، برطرفكنندهء كليهء سرگيجههاى صفراوى است ، تقويتكنندهء معده و حافظه و كليهء خواس بدن مىباشد ، از سفيد شدن مو جلوگيرى مىكند ، تونيك و ملّين و درعينحال قابض است ، بادشكن . مفتح و بازكنندهء انسداد عروق است ، نرم كنندهء سينه است ، ترشح بزاق دهان را افزايش مىدهد ، براى قطع اسهال ساده و اسهال خونى و بند آوردن خونريزى مصرف مىشود . 2 - مقدارى از آن را نيمكوب نموده بجوشانيد و آب صافكردهء آن را تنقيه كنيد و مقدارى از پودر آن را هم با سه برابر وزن آن با عسل يا شكر نى آميخته و هر روز به اندازهء يك گردو بخوريد . ماليخوليا و صرع و لقوه كه از غلبهء بلغم باشد را درمان مىكند . 3 - آن را با بسفايج و اسطوخدوس هندى طبخ نموده و آب آن را صاف كنيد و بنوشيد يا مجموع آن سه قلم را نرم بساييد و با سه برابر وزن آنها عسل مخلوط كنيد و هر روز به قدر يك گردو از آن بخوريد . ماليخوليا و صرع و لقوه كه از غلبهء سودا باشد را درمان مىكند . 4 - اگر به صورت قرقره از آن استفاده شود . التهابهاى عمومى مخاط دهان را بهبود مىبخشد . 5 - ماليدن گرد آن به لثه و دندان در مورد پوسيدگى دندان و جلوگيرى از خونريزى لثه و تقويت آن مؤثر است . 6 - ضماد گرد آن روى زخمهاى كهنه و مزمن التيامبخش و درمان كننده است . هليله زرد نام ديگر : بليله زرد - هروهر . مشخصات : ميوهء درختى است از خانوادهء Combrataceae جنس , Terminalia درختى است بزرگ به ارتفاع 25 - 20 متر . برگها متناوب و بيضى كشيده و بعضى دايرهاى با قاعدهء قلبى به ابعاد 7 * 5 سانتىمتر . گلهاى آن نر و ماده به رنگ زرد يا سفيد كثيف با بوى نامطبوعاند . ميوهء آن تخممرغى شكل و به رنگ زرد است و تازهء آن به اندازهء يك زردآلو است و خشك آن مانند زردآلوى خشك شده است كه هسته در آن قرار دارد . هنگام مصرف بايد آن را شكست و هستهء آن را دور انداخت و پوست و گوشت آن را مصرف كرد . اين درخت بيشتر در بنگلادش و در هند در مدرس روى تپههاى خشك داخل جنگلهاى پهنبرگ تا ارتفاع 1500 متر از سطح زمين مىرويد . طبيعت آن : سرد و خشك است . خواص درمانى : 1 - هر روز صبح ناشتا اگر يك قاشق گوشت سائيده آن را با قند ساييده مخلوط كنيد و بخوريد . معده را تقويت مىكند ، سرگيجه را بر طرف مىسازد ، معالجهكنندهء صرع صفراوى است ،