احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1103
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
گوشتى درآمده و به ساقه متصل مىشود ، قسمت بالاى برگ بيضى دندانهدار و براق و سبزرنگ است . گلهاى آن زرد است . ميوهء آن خورجين كوتاه و سياهرنگ و شبيه تخم ترب است و ريشهء آن عمودى و كمى ضخيم مىباشد . اين گياه بومى چين است و در ساير مناطق دنيا نيز انتشار دارد . در ايران نيز گونههايى از آن بهطور خودرو مىرويد و در باختران و طاق بستان ديده مىشود و گونههاى ديگرى از آن در مازندران ، پل زنگوله در كنار رودخانهها و در ريگزار و در دامنههاى البرز انتشار دارد . برگ وسمه طبيعت آن : گرم و خشك است و بعضى آن را سرد و خنككننده مىدانند . تركيب شيميايى : مواد انديكال - اندوكسيل - ايزاتان - لابنزيم . خواص درمانى : 1 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . قىآور است و در موارد گزيدگى سگ هار نافع خواهد بود . 2 - آن را با آب گرم خمير نموده و بر سر ضماد كنيد ، براى رفع زكام مفيد است ، موها را تقويت مىكند ، رنگ مو را تغيير داده و به مشكى تبديل مىكند . 3 - روزى سه بار قدرى از آن را با كمى آب خمير نموده و به اطراف بيضه بماليد ، ورم بيضه كه از گرمى و حرارت باشد را مىنشاند ، حبس البول يا بندآمدگى ادرار نوزاد را بر طرف مىسازد . تذكر : خوردن آن مضرّ و مضعف دماغ است . مصلح آن : قرنفل و لادن مىباشد . روغن وسمه طرز تهيهء آن : آب برگهاى تازهء آن را بگيريد بعد با هموزن آن روغن كنجد داخل نموده روى آتش ملايم آنقدر بجوشانيد تا آب تبخير شده و روغن باقى بماند . خواص درمانى : 1 - اگر بر سر ماليده شود از ريزش مو جلوگيرى مىكند و باعث دراز شدن مو مىگردد . 2 - اگر بر معقد ماليده شود بواسير را درمان مىكند .