احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1077
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
عصبى يا پرش موضعى را درمان مىكند . 2 - ضماد آن با عسل براى رفع تشنج اعصاب چشم مفيد است . 3 - زنانى كه طبيعتشان گرم نباشد مىتوانند تازهء آن را بكوبند و پنبهاى به آب آن تر كنند و قبل و بعد از نزديكى به خود برگيرند . براى درمان زنانى كه به علتى حامله نمىشوند مؤثر است . 4 - بوييدن آن براى رفع سردردهاى سردمزاج و زكام سردمزاج كه با تب همراه باشد يا كسانى كه در فصل زمستان زياد زكام مىشوند نافع است . تذكر : براى گرممزاجان مضرّ است و ايجاد سردرد مىكند . مصلح آن : بنفشه و كافور است . پياز - نرگس نامهاى ديگر : عنصل - پياز عنصل - العنصل - عنصلان - پياز الفا - پياز نرجس - پياز دشتى - پياز موش - بصل النخنرير - بص الفار - اسقيل - اشقال - اشقيل - بصل . Urginea - Scipoule - Charpentaire - Scille Maritime - Scille Officinale - Squille - Sea onion - Scilla - Medicinal Squill - Squill . مشخصات : ريشه متورم يا پياز گياهى است از خانوادهء Liliaceae جنس Scilla يا Urginea و گونههاى متعددى دارد . گياهى است چند ساله و علفى داراى پيازى بزرگ كه معمولا قسمتى از پياز آن داخل خاك و كمى از قسمت فوقانى آن بيرون از خاك قرار دارد . اين پياز شبيه پياز خوراكى است ولى بزرگتر از آن مىشود و طعم آن شيرين مايل به تلخ بوده و خوراكى نيست مگر بهعنوان دارو . برگ آن شبيه است به برگ زنبق و سوسن اما قدرى بلندتر و عريضتر از آنها با كنارهء صاف و نوكتيز كه قسمت فشردهاى را در قسمت بالاى پياز ايجاد مىكند . ساقهء آن سبز مايل به زرد است . گلهاى آن به رنگ سفيد يا سفيد خاكسترى كه بطور فشرده در طول محور شاخهء گلدهنده در قسمت بالاى شاخه ظاهر مىشوند و بوى آن شبيه است به بوى گل نيلوفر . ميوهء آن به رنگ قهوهاى زيتونى و داراى سه خانه است كه در هر خانه 4 - 3 دانه شبيه به دانهء پياز خوراكى ولى قدرى بزرگتر و به رنگ تيره قرار دارد . ابعاد هر پياز آن معمولا حدود 20 - 8 * 15 - 10 سانتىمتر است و وزن هر پياز گاهى تا سه كيلوگرم نيز مىرسد . اين گياه معمولا در سواحل درياها بخصوص سواحل مديترانه ، افريقاى شمالى ، سيسيل و كورس انتشار دارد . طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است . تركيب شيميايى : انواعى از ليپيدها - تركيباتى به نام سيلى پيكرين - مادهاى تلخ -