احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

1063

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

پوست درخت نارمشك خواص درمانى : آن را با زنجبيل بكوبيد و بخوريد ، معرّق است . نارنج نام‌هاى ديگر : نارنگ - نفاش - كباد . Bigaradier - Citronnier . vulgaire - Ornge . bigarade - Orange . amer - Sour . Orange - Bitter . Orange . مشخصات : ميوه گياهى است از خانوادهء , Rutaceae درخت كوچكى دارد با برگهاى سبز شفاف ، بيضى ، نوك‌تيز و زيبا . گل‌هاى آن درشت و زيادتر و با عطر بيشتر از گلهاى پرتقال است . پوست ميوه صاف و رنگ آن نارنجى تيره و داخل آن خيلى ترش و كمى تلخ است . درخت نارنج در مناطق شمال و جنوبى ايران كه درجهء سرماى زمستان آن از حد گرم پايين‌تر نمىرود كاشته مىشود . طبيعت آن : قسمت قابل خوردن آن سرد و خشك است . مادهء شيميايى : مواد پرو در ميوهء نارنج وجود دارد . ويتامين A و B 1 و C در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آب آن را بگيريد و با شكر بخوريد . مليّن است ، حدّت خون و صفرا را تسكين مىدهد ، معده را تقويت مىكند . 2 - آب آن را مساوى با آب‌پرتقال مخلوط كنيد و چهار برابر آنها آب اضافه نماييد بعد در هر ليتر از آن سى گرم قند حل كنيد و هر روز شش تا هشت ليوان آن را تدريجا بنوشيد . سنگينى اعصاب را بر طرف مىسازد . 3 - يك نارنج را از وسط دو قسمت كنيد و تخم‌هاى آن را بيرون آوريد و قدرى نبات كوبيده و نشاسته در آن بپاشيد و بر آتش بگذاريد تا دو سه جوش بخورد و آب آن را نيمگرم صبح ناشتا بخوريد . براى نرم كردن سينه و رفع درد آن و تسكين سرفهء گرم و رفع اخلاط سينه بسيار خوب است . 4 - آب تازهء آن را بگيريد و به صورت بماليد و مدّتى صبر كنيد بعد بشوئيد . پوست صورت را زيبا مىسازد . 5 - پانصد گرم آب آن را با 25 گرم سوختهء ترياك آن‌قدر بجوشانيد تا مثل رب غليظ شود و پس از بند انداختن سر چند روز آن را به سر بماليد ، كچلى را درمان مىكند . 6 - نارنج را بطور كامل با پوست و گوشت و هسته‌اش بپزيد و ضماد كنيد ، موها را نرم مىكند ، خارش بدن را تسكين مىدهد ، انواع جوش را از بين مىبرد ، جرب را درمان مىكند . تذكر : اصراف در خوردن آن براى كبد مضرّ است مخصوصا اگر ناشتا خورده شود . مصلح آن : شكر و عسل مىباشد .