احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1025
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
در باغها نيز كاشته مىشود . تركيب شيميايى : آلكالوئيدهاى سنسيونين ، سنسين و يك باز در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - هر بار 15 تا 20 قطره از عصارهء آن را روان كرده بخوريد . براى قطع كردن اخلاط خونى و خونريزىها و قطع خونريزى از بينى و اسهال خونى و براى تنظيم كردن عادت ماهيانه بهعنوان قاعدهآور و درمان صرع و زردى و دفع سنگ كليه آثار مفيد دارد ، دردهاى بعد از قاعدگى را تسكين مىدهد . 2 - ماليدن آب جوشاندهء صد گرم خشك آن در يك ليتر آب و يا ماليدن عصارهء آن روى بواسير و ورمها آثار درمانى و تسكينى و نرمكننده دارد . مرزه نامهاى ديگر : اوشن - ايشن - آويشن بستانى - آويشن شيرازى - صعتر - صعتر بستانى - كليك اودى - كلكليك - پرشم - ندع . Sarriette - Sarriette . des . iardins - Savory - Annual . Savory . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Labiatae علفى يك ساله با برگهايى به رنگ سبز خاكسترى ، باريك ، دراز ، متقابل و پوشيده از تار . گلهاى آن ريز و سفيد يا سرخ است . اين گياه بوى تندى دارد و در اطراف تبريز ، خوى و ارسباران و در مناطق مختلف خراسان بهطور خودرو مىرويد ، در اغلب مناطق ايران به صورت پرورشى نيز كاشته مىشود . برگ مرزه طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : اسانسى شامل 30 درصد كارواكرول در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را با نان و پنير بخوريد . اشتهاآور و چاقكننده مىباشد ، مقوى باه اشخاص مرطوبى است . 2 - خشك آن را بكوبيد و با هموزن آن شكر ساييده مخلوط كنيد و بخوريد . براى تقويت نور چشم و جلوگيرى از آبريزش چشم مفيد است . 3 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . ضدّ نفخ است و از اسهال جلوگيرى مىكند . 4 - آب دمكردهء آن را همراه با مسهل بخوريد . براى رفع ترشى غذاى فاسد شده در معده و جلوگيرى از استفراغ و درد قلب و خارج كردن كرم معده مفيد است .