احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

1011

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

گياه ماش نام‌هاى ديگر : مچ . Vesce - Vesce . Commune - Pasquier - Common . vetch - Tare - Green . mung . bean مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Leguminosae يك ساله و دوساله و چندساله به بلندى نيم متر ، ساقهء آن زاويه‌دار و خزنده و كم‌وبيش پوشيده از كرك است . برگ‌هاى آن مركب زوج داراى سه تا پنج جفت برگچه منتهى به پيچك مىباشد . گل‌ها منفرد و ارغوانى يا خوشه‌اى و ميوهء آن به شكل غلاف كم‌وبيش دراز پوشيده از تار است كه در آن تعدادى دانهء ماش كوچك و گرد و قهوه‌اى يا حنائى قرار دارد . اين گياه در شمال ايران و خرم‌آباد و همدان به حالت وحشى مىرويد و در مناطق مختلف ايران به‌طور پرورشى نيز كاشته مىشود . دانهء ماش طبيعت آن : كمى سرد و خشك است و پوست كندهء آن معتدل مىباشد . تركيب شيميايى : گلوكوزيد و يسيانين - ويسين - اسيد سيانيدريك در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - پخته آن را بخوريد . مسكّن حرارت و التهاب صفرا و خون است ، مقوى اعصاب و نيروى ديد چشم است ، براى سردردهاى گرم و تبهاى گرم و حاد و تبهاى دانه‌دار مانند آبله و سرخك مفيد مىباشد ، براى امراض كليه خوب است . 2 - پوست گرفتهء آن را بپزيد و بخوريد . براى رفع سرفه و زكام گرم نافع است و اگر آن را با روغن بادام شيرين بخوريد خونساز است . 3 - اگر ماش با پوست را با ترشك بپزيد و بخوريد و يا آن را بپزيد و با ترشيجات بخوريد ، شكم را بند مىآورد . 4 - هر شب كوبيدهء آن را ضماد كنيد ، لكه‌هاى سفيد بدن يا برس را بر طرف مىسازد . 5 - آن را نرم بساييد بعد با موم آب كرده مخلوط كنيد و هر شب تا صبح ضما نماييد . لكه‌هاى قهوه‌اى صورت را بر طرف مىسازد . 6 - ضماد پختهء آن با آب براى رفع سستى اعضاء بدن و تسكين درد دندان مفيد است .