درد مفاصل هر دردى كه در بندگاه‌ها پيدا شود ، درد مفاصل ناميده مىشود . مثل مفصل مچ دست و يا مفصل انگشتان و غيره دردهاى مفصلى بيشتر مربوط به ماده است ( رسوب املاح ، جمع شدن مايعات و غيره ) . دردهاى مربوط به دررفتگى و شكستگى جدا از ماده است دردهاى مفصلى بيشتر از ماده بلغم و خون بوده ، كمتر از ماده صفراوى و سوداوى است . گاهى دو ماده مثل صفرا و بلغم توأما موجب ايجاد دردهاى مفصلى مىشوند . درمان : درد مفاصل در مزاج سرد را با دادن داروها و غذاهاى گرم ، در مزاج گرم با اغذيه و داروهاى سرد تعديل مزاج نمايند . اگر مربوط به مزاج خشك باشد به ترطيب مزاج به‌پردازند و اغذيه رطوبتى چون شير گاو و غيره خورند ، روغن بادام ، روغن مغز تخم كدو ، پيه مرغ و مغز ساق قلم گاو مخلوط كرده بمالند . در زيادى خون فصد و كم‌كردن خون لازم است و شربت ليمو و سكنجبين و شيره چهارتخم و عناب ، زرشك و ليمو و آلوچه خشكه مفيد است با فرمول زير . عناب 100 گرم آلوچه خشكه 250 گرم زرشك 100 گرم قره‌قات 20 گرم ليمو 5 گرم گل بنفشه 10 گرم پر سياوشان 5 گرم كاكنج 5 گرم همه را مخلوط كرده 10 قسمت نمايند هر قسمت را صبح و عصر 250 گرم جوشانده ميل نمايند . اين فرمول براى گرم‌مزاجان ، چاق‌ها ، فشارخونىها ، دموىمزاج‌ها و كسانى كه مبتلا به خشك شدن دهان هستند و عطش دارند خيلى مفيد و مؤثر است . ماليدنىهاى زير براى دردهاى مفصلى كمرى و همچنين در ضرب ، جرح ، سقطه و ورم به كار مىرود . ماليدنى رادع ( حل‌كننده ) گل سرخ 10 گرم ماميثا 5 گرم صندل سفيد 5 گرم صندل سرخ 5 گرم گل ارمنى 10 گرم فوفل 5 گرم نرم كوبيده با سركه و گلاب بمالند .