مىباشد ، هم به صورت خوراكى و هم ماليدنى . سياه دانه مدّر بوده ، اخلاط اضافى را خشك مىنمايد ، ضد سمّ ، ضد كليت ، برونشيت و نيز مسكن صرفه مىباشد . ماليدن آن با روغن زيتون به پوست بدن پاك‌كنندهء بشره است . خاكستر آن با مورد براى بهبود بواسير به كار مىرود . سياه دانه داروى مؤثرى براى دردهاى مفاصل مىباشد هم به صورت دم‌كرده و هم پودر آن با عسل . محلول سياه دانه و سركه براى خارش و حساسيّت پوست به صورت ماليدنى مفيد مىباشد . بودادهء سياه دانه با موم و روغن حنا يا روغن ديگرى ضد ريزش مو بوده و رويش آن را نيز تسريع مىنمايد . بوييدن سياه دانه براى لرزش اندام‌ها و ناراحتى عصبى مؤثر است زيرا بر روى اعصاب مركزى اثر مفيد دارد . سياه دانه محرّك نيروى جنسى است . ثابت شده است كه هيستامين به‌وجود آمده در برونش‌هاى آسمى را خنثى مىنمايد . « 1 » اين داروى گرانبها و غذاى باارزش گياهى تا چندين سال خاصيّت دارويى خود را حفظ مىنمايد ( حدود هفت سال ) . خواصى از نظر طبّ گياهى بر آن مترتّب است به‌طور خلاصه چنين است : لاغركننده - زايل‌كنندهء موكوس و ترشحات داخلى و خارجى - رقيق و خارج‌كنندهء خلط سينه - تصفيه‌كنندهء خون - دافع اخلاط زيان‌آور - زيادكنندهء ادرار و شير ، بازكنندهء قاعدگى است خشك‌كنندهء ترشحات زخم‌ها ، تراوش ندول‌هاى چركى و غرورها - خنثىكنندهء خون كثيف شده به علت سردى - بخور و اسپرى آن دوركنندهء حشرات - ضد اسپاسم و قولنج - مسكن سرفه - ضد تنگ نفس آسمىها با عسل - نافع براى استفراغ خونى و خونريزى سينه - ضد يرقان و عطش و نارسايى كبدى - مؤثر بر نارسايى كبد و طحال - روغن آن بازكنندهء رنگ پوست و شفاف‌كنندهء آن - خوردن آن با سركه ضد انگل‌هاى گوارشى مؤثر بر ويروس هارى و گزيدن عقرب - خنثىكنندهء سموم وارده به بدن مثل سموم زنبور و حشرات ديگر - خوردن آن با سكنجبين ضد تب ، مؤثر بر سنگ كليه - ماليدن آن با سركه ضد خال‌هاى پوستى و پوسته‌ريزى بدن - ضد سردردهاى كهنه - ضماد آن با آمونياك رقيق شده جهت تحليل و از بين بردن تومورها و خال‌ها - ماليدن آن با سركه جهت لك صورت ضماد آن با قارا و سركه ضد كچلى و اگزماهاى تر بسيار مؤثر است . خوردن آن با عسل ضد دردهاى قاعدگى - با روغن گل‌سرخ براى جرب و

--> ( 1 ) - مفردات پزشكى جلد دوم صفحه 86 انتشارات دانشگاه تهران ، دكتر بديع ا . . . مشيّدى استاد دانشگاه