ج - دوران شاپور دوم و پس از وى - شاپور دوم ( ذو الاكتاف پادشاه مقتدر ساسانى ) كه معاصر قسطنطين بزرگ امپراطور روم بود ، بر اثر آنكه فرزندش در جنگ بين ايران روم ، مورد شكنجه و عذاب قرار گرفت ( 348 ميلادى ) و توسط روميها اعدام گرديد ، اين امر و ساير سوابق باعث جنگهاى زياد متمادى بين ايران و روم شد . شاپور حد امپراطورى ايران را تا دجله بسط داد و به سال 359 ميلادى بين‌النهرين را متصرف شد ولى محاصره ممتد ديار بكر باعث شكست ايران گرديد . اما بعدا ( وفات قسطنطين 337 ميلادى است ) ، ژولين ( Julien ) متوجه گرديد كه با رقيب بزرگ و سرسختى در ايران مواجه است . وى به سال 363 ميلادى از انطاكيه به طرف ايران آمد ، بعضى شهرها را تصرف و به جانب تيسفون پيشرفت كرد و هواى اسكندر در سر داشت ، كه به داخل ايران برود ، ولى بر اثر حيله‌ى شاپور كه شخصى را براى هدايت وى به پايتخت تابستانى ساسانيان ( ساسانيان زمستان را در تيسفون و تابستان را در همدان مقر داشتند ) گسيل داشت . اين مرد نزد ژولين رفت و پيشرفت به داخل ايران را به وى پيشنهاد كرد . ژولين قبول نمود و به پيشروى خود ادامه داد . راهنما ژولين را وسط راه ترك كرد ، ژولين نمىدانست چه كند ، راه را گم كرد و در جوانى مرد ( مرگ ژولين در 363 ميلادى اتفاق افتاد ) . خلف وى ژوين ( Jovien ) عقب‌نشينى را ترجيح داد و با ايران صلح كرد ، ( شكل 155 ) شاپور بزرگ ( تاريخ ايران سرپرسى سايكس )