محمود نجم آبادى
340
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
در پيدايش سلسله ساسانى روحانيون بسيار دخالت داشتند ، مراتب آنان در اين دوران بدين ترتيب و طبقات زير منقسم بود : موبدان موبد كه رئيس تمام روحانيان بود . هيربذان هيربذ كه بهمانند قاضى القضاه دوره اسلامى بود . موبدان و هيربذان كه در درجات پائينتر بودند . عدهاى نيز در آتشكدهها به كار مواظبت آتش و تهيه هوم و ادا كردن نذور و مأمور خواندن سرودها و نمازهاى مذهبى بودند . مغان نيز عموما به كار نگاهدارى آتش اشتغال داشتند . ( شكل 147 ) آتشدان در پشت يكى از سكههاى اردشير اول ( ايران در زمان ساسانيان پرفسور آرتور كريستنسن ) اردشير را نصايح و اندرزهائى است كه به شاپور فرزند خود توصيه كرده و به صورت وصيتنامه مىباشد . اين اندرزها و وصايا بسيار جالب بيشتر براى بقاء سلطنت در خاندان ساسانى و توفيق در حكومت است ، كه از نكات برجسته اين وصيت يكى آنكه اردشير گفته " ملك و دين باهم توأم مىباشند " . فردوسى درباره اندرز اردشير به شاپور در شاهنامه اشعارى سروده كه قسمتى از آن را در اين مختصر نقل مىنمائيم : " الا اى خريدار نغز سخن * دلت بر گسل زين سراى كهن " نگهدار تن باش و آن خرد * چو خواهى كه روزت ببد نگذرد " رخ پادشا تيره دارد دروغ * بدانديش هرگز نگيرد فروغ " بدان كوش تا دور باشى ز خشم * به مردى بدار از گنهكار چشم