محمود نجم آبادى
332
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
دشمن بزرگتر براى خود مىدانستند . مهرداد مردى محتاط بود و چون ترس آن را داشت كه روزى توسط سردارانش مسموم گردد ، ( چنان كه گذشت ) خود را به زهر خوردن عادت داده بود و آنقدر اين امر را ادامه داد ، كه به ميزان زياد و مهلك سم در وى اثر نمىكرد . اتفاقا در جنگ با روميان شكست خورد و از اين شكست بسيار متغير گرديد و ننگ شكست را نتوانست تحمل كند ، لذا درصدد خودكشى برآمد و هرچه زهر خورد در وى مؤثر واقع نشد ، به يكى از افرادش دستور داد تا او را با ضربت خنجر بكشد ، او نيز چنان كرد و به زندگى مهرداد خاتمه داد . بنابراين از حكايت بالا چنين مستفاد مىگردد كه طريقه عادت دادن بدن به زهر با مقادير كم و ازدياد آن بتدريج در ايران باستان متداول بوده است . بدين مناسبت در تاريخ طب اولين ايمنىشناس را مهرداد اشكانى مىدانند و مؤلف تاريخ طب مصور آمريكائى اتول . بتمان وى را به عنوان بالا در كتاب خود ذكر كرده است . بههرحال و به هر جهت داستان بالا و لو آنكه افسانه باشد ، تصور و استنباط درباره ايمنىشناسى از آن دوران در دنياى طب بوده ، كه اكنون به صورت كنونى درآمده است . بايد دانست پس از تسلط اسكندر بر ايران و انتشار تمدن يونانى در دوران اشكانيان در بعضى از شهرهاى شرقى ايران بهمانند بلخ و مرو و سغد مراكزى علمى تشكيل گرديد ، كه در آن دانشمندانى مخصوصا در نجوم و رياضيات پيدا شدند . 12 - چند نكته درباره موضوعات طبى و تاريخ طب در دوران اشكانيان چنان كه در صفحات بالا مذكور افتاد ، اصولا طب دوران اشكانيان چندان معتبر نبوده