محمود نجم آبادى

276

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

اما موضوع كيفر افراد در برابر ضايعات وارده به بدن ديگرى در اوستا ضمن باب چهارم ونديداد دستورهاى چندى آمده ( از فقره 17 تا 43 ) و تكليف افراد را معين كرده است . در طب ايران باستان به اين دسته از اطباء كه به كار طب قانونى مىپرداختند " دادپزشك " ( دوران ساسانيان ) گفته‌اند . اكنون به‌طور خلاصه فقراتى چند از باب چهارم ونديداد درباره اين امر متذكر مىگرديم . فقره هفدهم باب چهارم ونديداد درباره تعريف جرم است ، بدين معنى كه اگر كسى بر كسى سلاح ( يعنى شمشير يا نيزه يا خنجر يا جز آنها ) بلند كند و وى را بترساند . نام چنين عمل جرم بلند كردن است و اگر به طرف كسى برود اما زخم نزند نام آن جرم رو به زخم " و اگر با نيت سوء و كينه شخص را بزند نام آن جرم " زخم‌آور " است كه پس از پنج مرتبه چنين عملى را شخص مرتكب گردد ، بدن مجرم پر از گناه شود . فقرات هيجدهم و نوزدهم و بيستم و بيست و يكم از باب چهارم ونديداد كيفر فردى است كه به شخص جرم اولى ( يعنى جرم بلند كردن سلاح ) مرتكب شود . خلاصه آنها چنين است كه زرتشت از اهورامزدا دراين‌باره سئوال مىكند . اهورامزدا در پاسخ تكليف را معين مىكند بدين شكل : " براى بار اول ده ضربت ( با سيخ اسب‌دوانى يا تازيانه ) ، براى بار دوم بيست ضربه . براى بار سوم سى ضربه ، براى بار چهارم شصت ضربه ، براى بار پنجم صد ضربه ، براى بار ششم يك‌صد و چهل ضربه ، براى بار هفتم يك‌صد و هشتاد ضربه ، براى بار هشتم ( اگر براى بارهاى اول حد نخورده باشد ) ، آن شخص سراپا مجرم و چهارصد ضربه