محمود نجم آبادى
272
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
( Ktezias , Ctesias ) است كه به سال 417 قبل از ميلاد مسيح ( ع ) بدست ايرانيان اسير شده بود و مدت هفده سال در دربار داريوش دوم و اردشير دوم بوده است . وى شرحى درباره جنگ بين اردشير و كورش داده ، بدين معنى پس از آنكه كورش به طرف اردشير رانده و زره سينه او را سوراخ كرده وى از اسب به زير آمد ، اطرافيها به خيال آنكه اردشير فوت كرده وى را ترك كردند . كتزياس نزد او ماند و وقتى دريافت كه نمرده است ، كوشش نمود تا او را به كنار تپه براى استراحت ببرد ، كورش پس از حمله نتوانست جلوى اسب خود را گرفته ، خود از سرش افتاد و توسط يك جوان ايرانى با تير ضربتى به چشم او وارد كرد ، كورش از اسب درغلطيد و بيحس افتاد . مجددا سپاهيان اردشير رسيده يكى از آنان كه اصولا نمىدانست به چه شخصى ضربت مىزند ، از عقب ضربتى به گردنش زد ، سپس شريان عقب زانوى وى را قطع نمود و كورش بر اثر اين ضربت از اسب افتاد و بر اثر خونريزى جان سپرد . كتزياس با آنكه مىخواست يونانيان را وادار به تسليم نمايد اما ممكن نشد ، لذا آنان به يونان مراجعت كردند . كتزياس توانست فاتحين را ترغيب و وادار كند تا با فرماندهان يونانى بهتر رفتار كند . سربازان يونانى تحت رهبرى گزنوفون عقبنشينى كردند . كتزياس سه سال ديگر در دربار ايران ماند ، سپس به كنيد و از آنجا به اسپارت مراجعت كرد . آثارى چند از اين طبيب باقى مانده كه مهمترين قسمتهائى كه برجا مانده است " Persica " مىباشد . معروف است وى كتابى طبى به نام " Commentarii Medici " تاليف