محمود نجم آبادى

253

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

ديوها و مقدسى است كه جان‌افزا ، زيادكننده گله و رمه است ، بعلاوه وى توانسته است كه زور را با هوم و شير و برسم مخلوط كرده كه طبق قواعد و مقررات آن را تصفيه كند ، تا براى بهبودبخشى و تقدس به كار رود ( رجوع كنيد به يشتها ج - 1 - آبان يشت فقرات 1 و 9 و 10 ) . امازور Zaothra ) - در اوستا ) ، چنان كه قبلا متذكر گرديديم ، اين آب مانند آب مقدس عيسويان Eau benite ) يا ( Hollywater بوده و عموما مخلوط با آب و شير و هوم در مراسم مذهبى استعمال مىگرديده است . زور نزد ايرانيان بسيار مقدس بوده و چنان كه در فصل بيماريها متذكر گرديديم ، خوردن آن براى همه‌كس مجاز نبوده است ، بلكه طبق فقره نود و دوم و نود و سوم و نود و چهارم و نود و پنجم آبان يشت نوشيدن اين آب براى مردم ناقص الاعضاء و دارندگان بيماريها و پيسىها و آنها كه گاتها نمىسرايند ، همچنين مردم بىشعور و مصروع و قدكوتاه و گوژپشت و گوژسينه و بددندان ( دندانهاى درهم و برهم ) مجاز نبوده است . زور تركيبى بوده كه با ريختن آن در تشريفات مذهبى ايرانيان باستان مجرى بوده است ، بعلاوه از مطالعه فقرات چندى از آبان يشت چنين مستفاد مىگردد كه زور براى پلشت‌برى نيز استعمال مىگرديده است . همچنين در مراسم برسم به نام زور و برسم مجرى مىشده ، بعدها در دوران ساسانيان اصولا زور برطرف‌كننده حشرات و خرفستران به نام " آب زور خرفستران " ناميده شده است . در خورشيد يشت فقره ششم درباره فروغ و فروز و اداى نماز براى زور سخن رفته است . به همين نحو در تير يشت از زور و هوم اسم برده شده است ( فقرات 15 و 16 و