محمود نجم آبادى
233
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
( Kaiser Schnitt ) و انگليسى ( Caesarean Section ) گويند بليناس ( Pline ) از اين عمل درباره ژول سزار اشاره كرده است . اما حق آن است كه در كشور ما اين عمل به نام رستم عمل و يا شكاف رستمى باشد چراكه نه فردوسى از زائيده شدن ژول سزار اطلاع داشته و نه طبيب بوده است ، بنابراين اگر ما ايرانيان آن را شكاف و عمل رستمى بخوانيم راه مبالغه و اغراق نپيمودهايم . در عمل رستمى چنان كه گفته شد جميع اصطلاحات طبى ذكر گرديده است : اول آنكه فردوسى مادر رستم را به عنوان زن آبستن بسيار خوب تشريح كرده و ناراحتىهاى زنى كه مىخواهد بار را به زمين گذارده خوب وصف كرده است . دوم آنكه استمداد از جراح زبردست ( موبد ) كرده يعنى كار را بكاردان سپرده است ، سوم آنكه به سيمرغ براى آوردن يك جراح ماهر و مست كردن مادر رستم و بيرون آوردن بچه از پهلو و شكافتن پهلوى مادر و دوختن آن قسمت از بدن مادر كه چاك داده بود دستور مىدهد ، چهارم آنكه شكافتن پهلوى مادر رستم بدون رنج و درد و تابيدن سر بچه ( Verslon ) و بيرون آوردن بچه را بدون صدمه و آزار مادر متذكر شده است . پنجم آنكه شرح بچه كه بهمانند هر بچهاى كه احتياج به عمل رستمى مىشود بيان مىدارد . مضافا به اينكه طفلى كه قرار است پهلوان داستان باشد طفل عادى نبوده بلكه بسيار بزرگ و قوى بوده است . اكنون ببينيم كه اصطلاحات فنى كه فردوسى در اين اشعار به كار برده از نظر عمل به چه نحو است :