محمود نجم آبادى
147
تاريخ طب در ايران ( فارسى )
زرتشت و جوابهاى اهورامزدا و تعيين تكليف مومنين به آئين زرتشت و مكافات متخلفين مىباشد . بهطور كلى در طب زرتشت كيفر افرادى كه بر خلاف اصول بهداشتى رفتار نمايند ، بسيار منظم پيشبينى شده است و چنان كه در سطور بالا ملاحظه گرديد ، افراد به تناسب جرم خود ، به ميزانى كه استحقاق دارند ، مجازات مىگردند و اين امر در هيچيك از اديان ما قبل اسلام بدين توضيح و تشريح و دقت ديده نشده است . باب هفدهم ونديداد درباره حفظ صحت و بهداشت بدن و بعضى تكاليف مزداپرستان مىباشد ، كه به چه نحو بايد از ريختن مو و ناخن حتى در زمين احتراز جويند ، كه مبادا حشرات جمع شوند و باعث زيان مردم گردند و يا آنكه باعث شوند كه در مزرعهاى ريخته شود و سبب تجمع حشرات گرديده ، غله مردم را در مزرعه و علف را در علفزار بخورند . در اين باب از فقره اول الى فقره يازدهم ( آخرين فقره ) ترتيب ريختن مو و ناخن و دفن آنها را در گودال و احتراز از اين عمل و خطرات حاصله از مواد بالا را صحبت مىدارد . بهطور خلاصه در ايران باستان مقدس شمردن آب و نينداختن فضولات و كثافات و لاشه و مردار بر روى زمين از موضوعات بسيار مهمه و سنن مذهبى بوده است ، مثل آن است كه ايرانيان باستان توليد بيماريها را در لاشه انسانى و مردار حيوانى و آلودگى و عفونت را درنتيجه آلودگى آب مىدانستند . در مورد بهداشت آب و حرمت اين ماده در طب ايران باستان مطالب بسيار آمده است كه قسمتى از آن را متذكر گرديديم ، اينك در خاتمه اين مقال مطلبى بسيار ارزنده از ونديداد استخراج نموده براى تتميم موضوع مىنگاريم :