محمود نجم آبادى

116

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

در اوستا اهريمن نماينده پليديها و كثافات و منبع دردهاست . كوروش را عقيده آن بود كه اغلب بيماريها از زيادخوارى و غذاهاى فاسد و بد و آب و هواى بد و احتراز از ورزش و آبهاى آلوده است ( گفته گزنوفرن ) . بعلاوه از مفاد قسمتى از اوستا چنين مستفاد مىگردد كه مردار خواران ناپاك مىباشند و به چشم و شكم و دل خود آسيب مىرسانند و سفيدى چشم آنان بزرگ گرديده ، اهريمن بر آنها غلبه مىنمايد . در باب بيستم فقره هفتم به درد و مرگ و سوختن و تب و سردرد و تب و لرز و بسيارى از بيماريها نفرين شده است . درباره بيمارى كه آن را معلول چشم بد يا چشم‌زخم كه از جادوى دشمن و يا اهريمن باشد مىدانسته ، موبد بر بالين بيمار آمده و آياتى چند تلاوت مىنموده و پارچه سفيدى را بالاى سر بيمار به اهتزاز آورده و بعضى اوقات با صداى بلند نام شياطين مظنون را مىخوانده و سعى مىنموده كه با افسون آنها را دور سازد . چنان كه در بالا مذكور افتاد مقابله اهورامزدا با اعمال اهريمن ، كه يكى از نشانه‌هاى آن مبارزه تندرستى با بيمارى است از خلال صحائف اوستا به خوبى مشاهده مىشود ، چنان كه در ونديداد آمده است كه به چه نحو بايد در برابر حمله ديو مرگ به زنده و يا كثافت از مرده به زنده مقابله گردد . اهورامزدا در پاسخ گويد : " بايد كلام گاتها خوانده شود تا رهائى حاصل شود " . طبق نظرات ايرانيان باستان عوامل بيمارى متعدد بوده ، به‌مانند برودت و حرارت ، گرسنگى و تشنگى ، عفونت و كثافت ، اضطراب و پيرى . بعلاوه زياده‌روى و عادات ناپسند نيز بيمارى را تشديد مىنموده است .