محمود نجم آبادى

55

تاريخ طب در ايران ( فارسى )

در اين قسمت نمىخواهيم از جميع درمانهاى آن دوران بحث نمائيم ، بلكه موضوع قابل ذكر آن است ، كه اين درمانها با اصول تداوى كه جالينوس بيادگار گذارده عينا ( مىتوان گفت تقريبا بىكم‌وزياد ) در طب اسلامى وارد گرديده ، منتهى اطباء ايرانى توانستند تغييراتى چند در آن بدهند و ما اين موضوع را ضمن تاريخ طب دوران پس از اسلام متذكر خواهيم شد . در بهداشت نيز توسط بقراط و پزشكان بقراطى قدمهائى برداشته شده ، كه يكى از اين نمونه‌ها موضوع آب و هوا و مكان است ، بدين شرح كه يكى از كتابهاى عالمانه بقراط در باب هواها ( اهويه ) و امكنه مىباشد ، كه رابطه بين بهداشت و سلامتى را با آب و هوا و از بيماريهائى كه بر اثر اوضاع جغرافيائى و منطقه‌اى است تذكراتى داده است . بيماريهاى واگير را اغلب مربوط به آب و هوا و بادهاى ناسالم مىدانسته ، و اصطلاح هواى وبائى از آن دوران به طب اسلامى وارد شده است . چنان كه در مجموعه بقراطى بيايد ، در كتاب هواها و آبها و زمين‌ها از اين موضوع صحبت شده است . درباره دارو بايد گفت ، عده‌اى بودند كه كار آنها گردآورى گياهان بوده كه براى استعمال آنها جنبه سحر و جادو نيز دخالت داشته است . و - تعاليم بقراطى - همانطور كه گفته شد وى ابتدا در جزيره كوس در آمفى تآتر بزرگ اين جزيره و همچنين در زير چنار بقراطى مدرس داشته ، سپس به آتن رفته و از آنجا به ايالت شمالى يونان مهاجرت كرده و در تمام اين مراحل به تدريس علم طب اشتغال داشته است . شرح بيمارانى كه وى در كتب خود متذكر گرديده ، چند مورد مىباشد كه بسيار شيرين است . بعلاوه در كتاب اپيدمى از اين موارد ( يعنى درمان بيماران ) گفتگو كرده