32 : هارون بن حمزه غنوى گفت : مردى از امام صادق عليه السّلام در مورد چشمش كه بيمار است و سرمه خمير شده با شراب براى او تجويز كرده‌اند ، پرسيد كه ايشان فرمود : « آن ، ناپاك است همانند مردار ، پس ؛ هر گاه كه ناچار و مجبور شدى ، سرمه بكش . » « 2 » 33 : حلبى گفت : از امام صادق عليه السّلام در مورد دوايى كه با شراب ، خمير شده ، سؤال شد . ايشان فرمود : « به خدا قسم كه دوست ندارم به آن نگاه كنم ، چه برسد به اينكه شفا دهنده باشد . آن ، همانند پيه يا گوشت خوك است ، كه برخى از مردم به وسيله آن خود را درمان مىكنند . » « 3 » 34 : حلبى گفت : « از امام صادق عليه السّلام در مورد دوايى كه با شراب ، خمير شده و اجازه نيست كه با چيز ديگرى خمير شود و فقط در مواقع اضطرارى استفاده مىشود ، سوال كردم . ايشان فرمود : « به خدا قسم ! حلال نيست كه مسلمان به آن نگاه كند ، چه برسد به اينكه با آن مداوا نمايد ، كه آن همانند پيه خوك است كه در اينجا و آنجا به كار برده مىشود و اين دارو جز با پيه خوك كامل نمىشود و خداوند هركسى را كه از شراب و پيه خوك شفا گرفته را شفا نداده است . » « 4 » در بعضى از آيات و روايات استفاده از چيزهاى حرام در هنگام ضرورت حلال شمرده شده است . همانند اين آيه : ( ولى كسى كه ناچار شود ، درصورتىكه ستمگر و متجاوز نباشد ، بر او گناهى نيست . ) « 5 » احاديثى از اين نوع كه خوردن و نوشيدن چيز حرام را حلال اعلام كرده‌اند ، زياد هستند . البته تمام اين احاديث اين مطلب را مىرسانند كه در صورت وجود دارو و

--> . تهذيب ، ج 9 ، ص 113 . ( 2 ) . تهذيب ، ج 9 ، ص 114 . ( 3 ) . كافى ، ج 6 ، ص 414 . ( 4 ) . طب الائمه ، ص 62 و بحار ، ج 79 ، ص 143 . ( 5 ) . بقره ، آيهء 173 .