سيد محمد كاظم القزويني ( مترجم : لطيف راشدى / سعيد راشدى )
221
طب جامع امام صادق ( ع ) ( فارسى )
نان و آب رأس معاش انسان و حيات اوست « اى مفضّل ! بدان اصل و اساس معاش انسان و حيات او ، نان و آب است . نگاه كن كه چگونه امور آنها تدبير شده است . احتياج انسان به آب بيشتر از نان و صبر و بردبارى انسان در رابطه با گرسنگى بيشتر از تشنگى است ، زيرا آب براى نوشيدن ، وضو ، شستشو ، شستن لباسها ، شرب حيوانات و زراعت است و براى همين خداوند آب را فراوان در دسترس مردم قرار داد و براى به دست آوردن آن سختى زيادى نياز نيست ، امّا براى به دست آوردن نان ، چارهانديشى و حركت لازم است و در اصل شغلى براى انسان است كه در آن رهايى از فراغت و بيهودگى است . مىبينى كه طفل ، تعليمدهنده را از خود دور مىكند ، چون او هنوز به آن حد نرسيده كه امور تربيتى را بپذيرد و درك كند . در هرحال مشغول بازى و بيهودگى است و شايد دست به جنايت و عمل ناپسند بزرگى به خود و خانوادهى خود بزند . اين مطلب در مورد انسانى كه از جوهره و مايهء كار خالى است و بيكار مىباشد ، صدق مىكند ، چون ضرر و زيان آن متوجه خود و نزديكان او مىشود و آن به خاطر راحتى و رفاه آنان است . » علّت اختلاف شكل و شمايل انسانها « هيچ انسانى به انسان ديگر شبيه نيست ، درحالىكه وحوش و پرندگان و غيره ، مشابه هم هستند ؟ ! مىبينى كه گروه پرندگان ، آهوان و حيوانات ديگر مشابه يكديگرند و فرقى بين يكى از آنها و ديگرى مشاهده نمىكنى ، ولى انسانهايى را مىبينى كه صورتهاى مختلفى دارند و از نظر خلقت با هم اختلاف دارند و حتّى دو نفر ، داراى صفات يكسانى نيستند . علّت آن اين است كه انسانها نياز دارند كه از طريق چشمها ، همديگر را ببينند و بشناسند و بين آنان تعامل برقرار شود ، پس شناخت هركدام از آنها به وسيلهء چشم و تفاوت در ظاهر آنها صورت مىگيرد . تشابه و هم شكل بودن پرندگان و حيوانات ضررى براى آنها ندارد ، ولى در مورد انسانها اينچنين نيست ، چون شايد تشابه شديد دو يا چند نفر باعث