سيد محمد كاظم القزويني ( مترجم : لطيف راشدى / سعيد راشدى )
219
طب جامع امام صادق ( ع ) ( فارسى )
گفتم : « اكنون علت چيست ؟ عدم اطلاع از طول عمر ، انتظار مرگ را كشيدن در تمام ساعات ، تنفّر و دورى جستن از گناهان . » فرمود : « گفتيم وجه تدبير در اين باب ، همان است كه گذشت ولى با اين وجود از پليدى و گناه پشيمان نشده باشد و از عيب و بدى منصرف نگردد كه آن از سرمستى و قساوت قلب است و اين خطا در تدبير نيست . همانطورى كه دكتر هرآنچه را كه به نفع بيمار است ، براى او توصيه و تجويز مىنمايد و اگر بيمار توصيه و تجويزهاى او را نپذيرد و حالش وخيمتر شود ، نمىتوان طبيب را مؤاخذه كرد ، چرا كه بيمار به توصيههاى طبيب عمل ننموده و همينطور است كسى كه باوجود در انتظار مرگ بودن ، از انجام معاصى خوددارى ننمايد و اگر اطمينان حاصل نمايد كه عمرى براى او باقيمانده ، براى انجام فضايح بزرگتر ، قدرت مانور بيشترى دارد . در هرحال در انتظار مرگ بودن ، بهتر از اطمينان به بقاى عمر است . پس اگر بايد در انتظار مرگ باشيم ، گروهى از مردم تمام توجه خود را به آن معطوف مىنمايند و همچنين موعظه را نمىپذيرند و اين اندرز فقط شامل گروهى ديگر مىشود كه اموال فراوان و نفيس به فقرا و مساكين بذل و بخشش مىنمايند ، ولى اين عدالت نيست . فكر كن اى مفضّل ! در احلام و رؤياها كه چگونه امر آن را بوجود آورده و دروغ و راست آن را درهم آميخت كه اگر همه راست بود همهء مردم پيامبر مىشدند و اگر احيانا راست مىبودند . مردم براى مصلحت هدايت از آنها بهره و سود مىبردند و اگر مضر بودند از آنها دورى مىجستند . » اشياء ساخته شده براى خواستههاى انسان « اى مفضّل ! فكر كن در اين اشيايى كه در جهان مىبينى كه براى اهداف و خواستههاى بشرى آماده و مهيا شده ، خاك براى ساختمان ، آهن براى صنعت ، تخته و چوب براى كشتى ، سنگ براى آسياب ، طلا و نقره براى معامله و ذخيره حبوبات براى غذا ، ميوهها براى خوردن ، گوشت براى خوردنىها ، حلال و خوب براى لذت بردن و تلذّذ ، ادويه براى مزهء غذا ،