و عسل و آب ترپ و از گوشتها كبوتر و جوجه مرغ و از اشربه شربت زوفا و شربت عسل و آب انجير البته بر معالج لازمست تا تشخيص مزاج مبتلايان بسياه‌سرفه را نداده دفعة بادويه مذكوره نپردازند زيرا اين مرض در عدم تشخيص و سوء معالجه تبديل بسل و يا بذات الرّيه خواهد شد پس بعد از آنكه محقّق شد سياه‌سرفه رطوبى سرد مزاج در سه روز به اين دوا كه بايد اجزايش پخته شود معالجه خواهد شد . اقسنتين 6 مثقال رازيانه چهار مثقال اصل السوس 5 مثقال ريشه رازيانه 6 مثقال پرسياوشان 3 مثقال مرزنجوش 2 مثقال با 30 استكان آب بجوشانند تا نصف شود با 15 مثقال شكر سفيد مخلوط كرده بعد از تصفيه ثانيا با آتش حرارت داده تا ثلث شود و سه قسمت كرده به جهت اشخاص بزرگ روزى يك قسمت صبحها ميل كرده تا سه روز و در اطفال سه الى پنج سال يك استكان را در سه روز بخورند و بعوض چائى دارچين را دم كرده بخورند ( صبح و عصر ) و ضمنا ربّ سوسرا در اطفال 2 مثقال در 2 استكان آبجوش حل نموده متدرجا تا سه روز روزى 3 دفعه ( بطفل سه ساله و دو ساله ) بخورانند و اگر بخواهند با گنه‌گنه معالجه كنند در اشخاص بزرگ صبح و عصر 2 نخود ميل كنند و در اطفال از يك گندم تا نيم نخود بدهند و بايد دانست علاج اين سرفه بر خلاف ساير سرفه‌ها است زيرا در آنها بايد مليّنات استعمال كرد در اين بايد ترك نمود بلكه هر دوا و غذائى كه سريع النّفوذ است در اين سرفه مفيد و قاطع رطوبات است . گفتار در خروسك است . بدانكه فاعل صوت عضله‌ايست كه در نزد حنجره واقع شده و آلت و آله بر صوت حنجر مىباشد و چون انسان محتاج به تكلم و آواز خوش است لذا ايزد تعالى خلقت قصبة الرّيه را مانند نى خلق فرموده است همچنانكه در دميدن در نى باعث احداث صدا شده در حال اراده بصدا نيز ريه در قصبة الرّيه دميده توليد صدا و زبان كوچكى كه بدهن قصبة الريّه واقع شده همان صدا را