در اسباب لاغرى بدن و يا بجهة تنگى مسامات بدن است در اثر پرى آن مسامات از اخلاط و يا از انطباق آنهاست و يا مجرّد خشكى آن مسام است و گاهى بجهة سد شدن مسام است بخصوص در كسانى كه گل و خاك خورده‌اند و يا بجهة كثرة تحليل رفتن چيزى است كه بجهة غذا ذخيره مىشود همچنان‌كه در رياضات سريعه و هموم و غموم و در امراض محلله است مخفى نماند بدنهائى كه در زمان طويلى لاغر مىشوند احتمال نمىرود كه فربه شوند مگر بمرور زمان و كم‌كم و اقبال‌كننده‌تر از بدنها براى فربه شدن سست‌ترين آن بدنها است و بدنهاى مترهّل و نرم است و ما دامى كه بوده باشد در كسى اسهال يا استفراغ و يا بسيار جماع كردن و يا تعب بسيار متحمّل شدن و يا هم و غم مخصوصى داشتن اميد رفع لاغرى نبايد داشت و اما فربهى پس تا زمانى كه ضررى از آن ظاهر نشده اكراهى در آن نمىباشد و اگر اين فربهى مفرط احداث ضرر نمود مثل تنگى نفس بايد بعلاج آن پرداخت در علاج لاغرى بدن بايد معالج در علاج لاغرى نظر نمايد در اسباب آن اگر از خوردن غذاهاى غير مولّد خون است مثل خوردن نان با سركه و ماست و دوغ و ساير ترشيها بايد ترك نمايند و بخورند از غذاهائى كه مولّد خون است مثل خوردن هريسه ( حليم ) و كباب و مرغ و كبوتر و اگر از ضعف قوّه متصرّفه شد بايد نظر نمايند اگر از