علاج قولنج بدان كه علامت ايلاووس درد شديد و نوبت بنوبت عود مىكند و انتفاخ بطن و بشدّت منقبض شدن بطن روده و طنلى شدن شكم و مكرّر شدن انقباضهاى تشنجيّه روده مسدود شده و قراقر در شكم و قى غذائى بعد رطوبى و صفراوى و بعد قى برازى ظاهر مىگردد و تخفيفى بعد از قى حاصل مىشود در آن و حرارة بدن از حال طبيعى كمتر مىگردد كه كمتر از سى و شش باشد و علامت التوائى عروض آن است بعد از ضربة يا سقطه در معالجه ايلاووس اطباء و دكتران جديدة فرموده‌اند در علاج قولنج ايلاووس مسهلهاى متعدده بسيار نافع است مثل سولفات دوسود و روغن دند و اين دند ثمر درختى است البته بايد مسهل را بتدريج بخورند بطريق تليين و اماله كنند باماله‌هاى قوية مثل روغن كرچك و تلمبه را كه با آن اماله مىريزند بقوّت بزنند تا دوا بامعاء بالا برسد و يا منشاء حقنه را بالا بگذارند تقريبا به بلندى آدمى تا دواى مسهل بامعاء بالا ؟ ؟ ؟ و بقولون برسد و حقنه مطبوخ تنباكو مفيد است و بعضى از دكترها به خوردن يخ امر كرده‌اند و بمالند بالاى شكم يخ و آب يخ اماله كنند تا گاز شكم را بر طرف نمايد و گفته‌اند ايضا اگر انتفاخ شكم به حدى رسيد كه مريض را خفه نمايد بايد تركارهاى ؟ ؟ ؟