سيد احمد على خسروى
305
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در علاج ورم معدة گازدار بخورانند به مريض و هميشه بجهة تليين معدة مينزى استعمال كنند و امساك از غذا نمايند يعنى كمتر بخورند و از چربى و خورش امتناع نمايند و در ضعف مريض شير و تخم مرغ بخورانند و از غذاهاى نيكو و سريع الهضم ميل كنند و اگر اشتهاى به غذا نباشد از جلّاب پوست كنهكنه بخورد مريض دهند و جلّاب كنهكنه شربت عسل و شربت شكر است كه كنهكنه داخل كنند و بقوام آورند و از تركيبات آهن بخورانند و از آبهاى معدنى استعمال كنند و ما مىگوئيم مىتوان گفت كه مقصود متجددين از ورم حادّ با تب يا ورم صفراوى ورم كرم دموى و صفراوى است و مقصود از ورمى كه بىتب باشد و اعراضش خفيف باشد و آثار صفراء در آن نباشد امتلاء معده از موادّ است و يا ؟ ؟ ؟ جساة آن معدة است نه ورم و دكتران قديمه فرمودهاند كلية ورم از خون است الا اينكه بعضى اوقات با صفراء يا بلغم مخلوط است زيرا تورّم ممكن نيست مگر از خون به تنهائى يا مخلوط و دكتران جديد بطور كلّى در اورام معدة مقيئ و مسهل را تجويز كردهاند و حال آنكه اطباء و دكتران قديمه استعمال مقيّى و مسهل را بر خلاف معالجه در ورم دموى مىدانند بطور مطلق مگر در اورام مزمنه بلغميه يا سوداوية كه در آنها مقيئ و مسهل را جايز دانستهاند و رخصت داده در استعمال آن دو و در اورام دموى پس از فصد با زلو اگر فلوس استعمال كند طبيب آن هم بطور تلتين جايز است زيرا در فلوس تحليل اورام است و حق اين است بلكه چنانچه ذكر شد در اورام حارّه بايد فصد كرد يا تبريد و الا به اين طريقه و روية معالجه نخواهد شد و جلّاب كنهكنه كه تجويز نمودهاند در اورام معده در ورم بلغمى جايز است نه در دموى و صفراوى پس وقتى در اينگونه موارد برسيم